İran'da bölgesel gelir dağılımının politik ekonomisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NASERADDİN ALIZADEH
Danışman: MUSTAFA KADİR DOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada İran'da gelir eşitsizliği ve yakınsaması incelenmiştir. Araştırma, iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, iller ikili Şii-Sünni, Fars-Fars olmayan, petrol üreticisi olan ve olmayan ve sınır-merkez il kümelerine bölünerek rant üretici değişkenlerin gelir eşitsizliği üzerindeki etkisi tahmin edilmiştir. Gini katsayısı kümeler arası eşitsizliği ölçmek için yararlı olmadığından illerin büyüme oranı, bağımlı değişken alınıp açıklayıcı değişkenlerin ikili kümeler üzerindeki etkisini ölçmek adına yapay eğim değişkenleri modelde içerilmiştir. İkinci ana bölümde, İran'da koşullu ve koşulsuz 𝛽, takım yakınsamasının varlığı ve onu etkileyen etmenler incelenmiştir. Sonuçlar İran'da hükümetlerin düşük resmi kur için ayırdıkları kaynakların ülke çapında refah artışına ve kümeler arası anlamlı gelir değişimine yol açmadığını göstermektedir. Devlet bütçesinde artış tüm kümeleri olumsuz etkilese de Petrol, Fars ve Şii kümelerde, daha az olumsuz etkilere yol açmıştır. Bulgular, enflasyon oranında bir birim artışın ülkede tüm kesimlerin büyümesini eşit ölçüde olumsuz etkilediğini göstermektedir. Sonuçlar ekonomide serbestlik düzeyi ve petrol gelirlerinin artması ile ülke ve kümeler çapında gelir artışı arasında doğrudan bir ilişkinin olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca Petrol gelirlerinde artış sonucu gerçekleşen gelir değişiminin etnik özelliklerden etkilendiği gösterilmiştir. Elde edilen bulgulara göre araştırılan dört dönemin hiçbirinde İran illerinin gerçek petrol dışı GSH'sında koşulsuz 𝛽 ve σ yakınsaması gerçekleşmemiştir. İllere net göçün oranı, mezhepsel veya etnik yapıyı yansıtan yapay değişkenler modele artırıldığında koşullu 𝛽 katsayısı anlamlı artı bir değer olmuştur. Kümeler için elde edilen sonuçlar etnik azınlıklar kümesinde küme içi yakınsamanın gerçekleştiğini daha az gelişmiş iller kümesinde 2000-2013 ve 2005-2013 dönemlerinde koşullu ve koşulsuz yakınsamanın varlığı kanıtlanmıştır.