Sovyet edebiyatında yeni gerçeklik: Kamp edebiyatı ve zamanın bellek mekânı Kolıma üzerine yazılan öyküler

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SLAV DİLLERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERTUĞRUL BOSTANCI

Danışman: Mürüvvet Özlem Parer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında Sovyet kamp edebiyatında manifestosunu Varlam Şalamov'un yazdığı "yeni nesir" ve zamanın bellek mekânı Kolıma'yı konu alan öyküler ele alınmıştır. A. Soljenitsın, O. Volkov, B. Sinyavski, S. Dovlatov, V. Grossman, V. Şalamov, Ye. Ginzburg gibi yazarlar tarafından işlenen GULAG kamp konusu, bir bellek mekânı olma niteliğiyle Kolıma'yı merkeze alarak sınırlandırdığımız çerçevede V. Şalamov'un Kolıma Öyküleri serisi ve Ye. Ginzburg'un Sarp Yol isimli romanı incelenmiştir. Varoluşçuluk akımıyla benzerlikler içeren "yeni nesir" kuralları çerçevesinde yazılan bu eserlerde kamp ortamı, yaşama ve çalışma koşulları, var olma mücadelesi verirken insanların yozlaşması, mahkûm tipleri, kadınlar, doğa, kampın dışında kalmış aile bireyleri ve kampta konuşulan dil konuları ayrı başlıklar altında ele alınmıştır. Anı ve dokümanter nitelik gösteren bu eserlerde kendi içinde bir tezat oluşturan iyilik ve kötülük motiflerinin ağırlıklı olarak işlendiği görülmüştür. Olağanüstü zor şartlarda hayatta kalabilen V. Şalamov ve Ye. Ginzburg'un eserleri gelecek kuşaklara bellek mirası olarak değerlendirilmiştir.