İzmir Millî Kütüphanesi 2027 no'lu Mecmua-i Şuğul'ün incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL GÜNEŞ

Danışman: ZÜLFİKAR GÜNGÖR

Özet:

Bu çalışma ile İzmir Millî Kütüphanesi 2027 No.'lu XIX. yy'da yazılmış Derviş Muhammed (Mehmed) Efendi'ye ait Mecmua-i Şuğul incelenmiştir. İki bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde mecmua tanıtılmış, mecmuada yer alan makamlar verilmiş, mecmuada geçen müzik terimleri ve biçimleri açıklanmış, mecmuada güfteleri bulunan Ebussafa, Esad Suud, Halil Nablusî, İmam Bûsîrî, Manisalı Âsım Molla, Mustafa Bekrî, Osman Efendi, Şâdî, Şamlı Abdülganî ve Şeyh Mehmed Bekrî ve mecmuada bir adet bestesi bulunan Hopçuzade Şakir Efendi'nin hayatları hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise Arapça yazılmış olan mecmuada yer alan güfteler transkripsiyon alfabesi ile latin harflerine aktarılmış ve tercümeleri yapılmış, bu eserlerden notası bulunan eserler Arel-Ezgi-Uzdilek nota sistemine göre yeniden yazılmış ve bölümün sonunda alfabetik güfteler indeksi verilmiştir. Ağırlıklı olarak Şuğul formundan eserlerin yer aldığı mecmuada sırasıyla Rast, Uşşak, Segâh, Nevâ, Çargâh, Bayati, Mahur, Muhayyer, Isfahan, Evc, Ferahnâk, Saba, Bestenigâr, Hicaz, Şehnaz, Hüseyni, Acem Aşiran ve Hüzzam makamlarından 145 adet şuğul bulunmaktadır. Mecmua ayrıca Devr, İbtihâl, Medhiye, Nevbe, Salât, Selâm, Şuğul, Tesbih ve Tevhid dînî müzik biçimlerinden örnekler ihtiva etmektedir.