İnsan haklarının temeli olarak insan onuru kavramı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP İSPİR

Danışman: GÜLRİZ UYGUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsan haklarının temellendirilmesinde kendisine başvurulan kavramlardan birisi insan onurudur. Bu çalışmada insan onuru kavramının insan haklarının türetildiği yeri göstermede bir rolü olup olamayacağı sorusu yanıtlanmaya çalışılmıştır. Bu soruya yanıt verebilmek için onur kavramının belirli bir şekilde içeriklendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle Birinci Bölüm insan onuru kavramlaştırmasının felsefi bilginin rehberliğinde anlaşılması ve analizine ayrılmıştır. İkinci Bölüm'de insan onuru ile insan haklarının ilişkisini kuran görüşler değerlendirilmiştir. Üçüncü Bölüm ise kavramın hukuk alanı içerisindeki yerini incelemektedir. Bu bakımdan insan onuru ve hukuk arasındaki bağ, hukukun türetildiği öncüller olarak görülebilecek bir insan hakları perspektifi ile kurulmaya çalışılmıştır. İnsan haklarına felsefi bir temel arayan bu araştırmada insan onuru, insanın nasıl bir varlık olduğunu, onun özellik ve olanaklarından yola çıkarak açıklayan görüşler aracılığıyla ortaya konmaya çalışılmıştır. Bununla belirli bir "insanın değeri" kavramına ulaşılmak istenmektedir. Nötr bir değer kavramına dayanan insan onuru ile değer yargılarının belirsiz ve göreceli alanından uzaklaşmak amaçlanmaktadır. İnsanın etik eyleme olanağına da vurgu yapan bu insan onuru kavramı insan haklarının türetildiği yeri göstermede işlev görebilecektir. İnsan haklarının etik yönünün ortaya konmasına yardımcı olacak bir insan onuru kavramı ise normların türetimi ve uygulanmasında hukuk alanının da başvurabileceği bir kaynak olarak görülmektedir.