Erkek infertilitesi üzerinde sertoli hücrelerinin etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SOMAYYEH HEİDARGHOLİZADEH
Danışman: OYA SENA AYDOS
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Spermatogenez, testis dokusunda Sertoli hücrelerinin salgıladığı faktörler etkisinde gerçekleşmektedir. Spermatogenez sırasında meydana gelen herhangi bir bozukluk genellikle spermatogenezde duraksamaya (maturasyon arrest; MA) ve infertiliteye neden olmaktadır. Bu durum obstrükstif olmayan azoospermi (NOA) olarak adlandırılmaktadır. Testis yapısında bulunan kan testis bariyerinin (KTB) korunması spermatogenez için çok önemlidir. Bu olayda sitokinlerin önemli rolü vardır. Sitokinlerin ifadesinde bir değişiklik infertiliteye neden olabilmektedir. Bu tez çalışmasında "Maturasyon aresti" görülen NOA hastaları ile "maturasyon aresti" görülmeyen ve kontrol grubu olarak kabul edilen Obstrüktif azoospermi (OA) hastalarından izole edilen Sertoli hücreleri Vimentin ve GATA4 antikorları ile karakterizasyonu yapıldıktan sonra bu hücreler sitokin array kullanılarak kılaştırıldığında EFNA1, EFNB1, İL10, KİTLG, CSF3, İFNK, NRG1 ve HGF genlerinin anlamlı düzeyde korelasyon gösterdiği tespit edildi. NOA tanısı almış olan infertil erkeklerin tedavisinde Folikül stimüle edici hormon (FSH) uygulanması sonucunda sperm üretiminin ve gebelik oranının önemli ölçüde arttırılabileceği değişik araştırmalarda gösterilmiş olmasına karşın, tartışmalı bir konudur. NOA hastalarının tedavisinde FSH'nın kullanılabiliyor olmasının yanı sıra FSH'nın testisin yapısında Sertoli destek hücrelerinde ifade edilen sitokin profillerini değiştirerek etki ettiği ilk kez bu tez çalışmasında tespit edildi. Ancak, plazma FSH düzeyi yüksek olan erkeklerde sitokin ifadelerinde FSH düzeyi normal olan erkeklere göre daha az değişiklik saptandı. Bu çalışma, yüksek FSH'li hastalarda FSH hormonunun etkisiz kalmasının, Sertoli hücreleri üzerindeki FSH reseptörlerinin (FSHR) fonksiyonel olmamasından kaynaklanabileceğini ve bunun göstergesi olan Androjen Bağlayıcı Protein (ABP) ifadesinin eksikliğini gösterdi. Sonuç olarak elde edilen veriler NOA ve OA grupları arasında sitokin ifadesi açısından farklılıklar olduğunu, FSH hormonun, FSH düzeyi normal olan NOA'li erkeklerde, sitokinler üzerinden etki ettiğini, ancak plazma FSH düzeyi yüksek olan erkeklerin Sertoli hücrelerinde FSHR bozukluğundan dolayı FSH'nın etkisiz kalabileceğini düşündürdü. Anahtar kelimeler: Obstrükstif olmayan azoospermi (NOA), Sertoli hücreleri, Folikül stimüle edici hormon (FSH), FSH reseptörü (FSHR), Androjen Bağlayıcı Protein (ABP)