Yarı Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşitleme Yöntemleri ile Bir Yetenek Testinin Farklı Formlarının Eşitlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞERİFE ZEYBEKOĞLU
Danışman: Kaan Zülfikar Deniz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada Thurstone'un Çoklu Faktörler Modeli temel alınarak dokuzuncu sınıf öğrencileri için iki paralel formu olan bir yetenek testi geliştirilip, testin paralel formlarının farklı eşitleme desenlerinde yarı parametrik ve parametrik olmayan eşitleme yöntemleriyle eşitlenmesi amaçlanmıştır. Bu test Thurstone'un Çoklu Faktörler Modelindeki bellek, sözel, sayısal, muhakeme, yer ve mekâna uyma, algısal ve kelime akıcılığı olmak üzere yedi faktörü içermektedir. Bu testle ile lise eğitimi düzeyine gelmiş öğrencilerin yeteneklerinin güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla geliştirilen yetenek testinin Antalya ili beş merkez ilçedeki resmi ortaöğretim kurumlarında 2022-2023 eğitim-öğretim yılında deneme ve nihai uygulaması yapılmıştır. Deneme uygulaması sonucunda toplam 706 öğrenci araştırmaya dahil edilmiş; elde edilen veri üzerinde test ve madde istatistikleri incelenmiş olup geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Test üzerinde gerekli redaksiyonlar yapıldıktan sonra test nihai uygulama için hazırlanmıştır. Nihai uygulama sonucunda toplam 4201 öğrenci araştırmaya dahil edilmiştir. Elde edilen veri üzerinde test ve madde istatistikleri incelenmiş ve eşitleme işlemi gerçekleştirilmiştir. Testin paralel formları eşit yüzdelikli, Kernel ve Parametrik olmayan Bayes (PoB) yöntemleriyle eşitlenmiştir. Eşitleme sürecinde eş değer gruplar (EG), denk olmayan gruplarda ortak madde (NEAT) ve denk olmayan gruplarda ortak değişken (NEC) desenlerinde eşitlemeler yapılmıştır. Eşitlemelerde sözde ortak maddeler ve ortak değişken olarak cinsiyet ve kategorik hale getirilen Liselere Giriş Sınavı (LGS) puan düzeyleri kullanılmıştır. Bu araştırmada ortak değişken kullanımına izin veren esnek bir yaklaşım olarak tanıtılan PoB yöntemiyle yapılan eşitlemenin farklı yöntemlerde ve desenlerde yapılan eşitlemelerle karşılaştırması yapılmıştır. Diğer yöntemler ile PoB yönteminden elde edilen sonuçları karşılaştırabilmek için, eşitlenmiş puanların dağılımının hedef teste uzaklıklarını inceleyen Hellinger Uzaklığı kullanılmıştır. PoB yönteminde hedef teste en yakın dağılımlar elde edilmiştir. Bu dağılımlar içerisinde en yakın uzaklık iki ortak değişken birlikte kullanıldığında elde edilmiştir. PoB yöntemiyle elde edilen uzaklıkların diğer eşitleme yöntemleri sonucunda oluşanların yaklaşık onda biri olduğu belirlenmiştir. Bu araştırmada PoB yöntemiyle yapılan test eşitlemenin klasik yöntemlere kıyasla daha bilgilendirici olduğu ve daha iyi sonuç verebileceği görülmüştür.