Okul bağlılığının bireysel ve çevresel faktörlerle ilişkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMDE PSİKOLOJİK HİZMETLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KENAN POLAT

Danışman: İlhan Yalçın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Okul bağlılığı düşük akademik başarı, devamsızlık ve okul terki sorunlarını düzeltici bir faktör olarak görülmektedir. Bu araştırmanın amacı okul bağlılığı, karakter güçleri, gelişimsel zihniyet, okul iklimi ve güçlü yönlere dayalı ebeveynlik değişkenleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu 910 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Okul Bağlılığı Ölçeği Lise Formu, Üç Boyutlu Karakter Güçleri Envanteri, Örtük Zekâ Teorisi Ölçeği – Benlik Kuramı Formu, Okul İklimi Ölçeği Lise Formu ve Güçlü Yönlere Dayalı Ebeveynlik Ölçeği kullanılmıştır. Üç Boyutlu Karakter Güçleri Envanteri ve Örtük Zekâ Teorisi Ölçeği-Benlik Kuramı Formu araştırma kapsamında Türkçeye uyarlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Karakter güçleri ve gelişimsel zihniyet bağımsız değişken, okul bağlılığı bağımlı değişken, okul iklimi ve güçlü yönlere dayalı ebeveynlik ise aracı değişkenlerdir. Analiz sonucunda karakter güçleri ve gelişimsel zihniyetin okul bağlılığını pozitif yönde yordadığı belirlenmiştir. Analizlerde okul iklimi ve güçlü yönlere dayalı ebeveynlik değişkenlerinin kısmi aracılık etkisine sahip olduğu belirlenmiştir. Son aşamada, önerilen dört modelin cinsiyete göre ölçme değişmezliği incelenmiştir. Analizler sonucunda güçlü yönlere dayalı ebeveynlik değişkeninin aracı değişken olduğu modelin cinsiyete göre ölçme değişmezliğine sahip olduğu belirlenmiştir. Diğer üç modelin ise cinsiyete göre ölçme değişmezliğine sahip olmadığı belirlenmiştir. Bulgular alanyazın bağlamında tartışılmıştır.