GÖMÜLÜ ALT ÜÇÜNCÜ MOLAR DİŞLERIN KONİK IŞINLI BİLGİSAYARLI TOMOGRAFI İLE GÖRÜNTÜLENMESİNDE FARKLI ÇEKİM MODLARININ GÖRÜNTÜ KALİTESİ VE RADYASYON DOZU ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERHAT EFEOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Rana Nalçacı
Eş Danışman: Hakan Eren
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, gömülü alt üçüncü molar dişlerin operasyon öncesi radyografik değerlendirilmesinde konik ışınlı bilgisayarlı tomografinin (KIBT) tanısal etkinliği ve hasta dozu üzerindeki etkileri incelenmiştir. Amaç, kök morfolojisi ile mandibular kanal arasındaki anatomik ilişkinin üç boyutlu olarak değerlendirilebildiği bu görüntüleme yönteminde, yapıların görünürlüğü ve görüntü kalitesinden ödün vermeden hastanın maruz kaldığı radyasyon dozunun optimize edilmesidir. Retrospektif olarak gerçekleştirilen bu çalışmada, Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde bulunan NewTom 7G ve NewTom Go marka iki farklı KIBT cihazı kullanılarak elde edilen toplam 168 görüntü değerlendirilmiştir. Görüntüleme protokolleri, düşük (low), standart (regular) ve yüksek (best) doz seviyelerinde ve farklı FOV (Field of View) alanlarında standardize edilmiştir. Kritik organ dozlarının hesaplanmasında Monte Carlo simülasyonu (PCXMC 2.0 Rotasyon) kullanılmış; oral mukoza, tükürük bezleri ve etkin doz (ICRP 103) değerleri değerlendirilmiştir. Görüntü kalitesi, üç gözlemci tarafından beş anatomik parametre üzerinden incelenmiş; gözlemciler arası uyum Fleiss' Kappa yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, NewTom 7G cihazının tüm protokollerde NewTom Go cihazına kıyasla daha yüksek radyasyon dozu ürettiğini, ancak çoğu protokolde daha tutarlı ve yüksek düzeyde gözlemci uyumu sağladığını ortaya koymuştur. FOV alanı ve doz düzeyindeki artışların hem radyasyon maruziyetini hem de değerlendirme uyumunu artırdığı gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda, cihaz türü ve görüntüleme parametrelerinin hem hasta güvenliği hem de tanısal doğruluk açısından dikkatle seçilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. NewTom 7G cihazı, yüksek çözünürlük kapasitesi sayesinde tanısal güvenilirlik açısından öne çıkarken; NewTom Go cihazı, düşük doz protokolleriyle özellikle hasta güvenliği yönünden uygun bir seçenek olarak değerlendirilebilir. Görüntüleme protokolünün seçimi, klinik ihtiyaçlar ile radyasyon maruziyeti arasındaki denge göz önünde bulundurularak yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, mandibular üçüncü molar, hasta dozu, görüntü kalitesi, Monte Carlo simülasyonu, gözlemci uyumu, radyasyon optimizasyonu, FOV.