Sakinkent Modeli bağlamında bir ölçek tartışması: Yaşanılır orta ölçekli kentler


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURŞEN KÖYBAŞI

Danışman: Can Giray Özgül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüz insanı çevre ve kentleşme sorunlarının geldiği noktada yaşanılırlık özelliklerine sahip sürdürülebilir iyi yaşam alanlarına ihtiyaç duymaktadır. Günümüz kentleri liberal kapitalist ekonomik sistemin getirdiği büyük nüfus yığılmaları, aşırı tüketimin yarattığı sorunlar, mal ve hizmetlere erişimde eşitsizlik, yoğun rekabet, hız ve karmaşadan muzdariptir. İnsanoğlunun iyi kent arayışında en eski kent ütopyalarından bugüne kadar gelinen noktada çok sayıda teori üretilmiş ve önemli sayıda yaşam modeli hayata geçirilmeye çalışılmıştır. Artık günümüz insanını iyi ve mutlu hissettirecek, sağlıklı bir yaşam ortamı sunacak, geleceğe umutla bakabileceği bir kent ve bir yaşam alanının özellikleri ortak görüşlerle tanımlanmış durumdadır. 21. Yüzyılın başında bu arayışa cevap veren en önemli kent modellerinden biri, aynı amaca sahip diğer birçok modelin belli başlı özelliklerini kendinde barındıran Sakinkent modeli olmuştur. Sakinkent modeli uygulaması yakın zamana kadar sadece küçük kentlerde uygulanabilir durumda iken, 2021'den bu yana metropolde de uygulanması arayışına girilmiştir. Öte yandan orta ölçekli kentler hem küçük hem de aşırı büyük kentlerin dezavantajlarını taşımayan bir kent ölçeği olmaları itibarıyla Sakinkent modeline en uygun kent ölçeği olarak görünmektedir. Bu çalışmada Sakinkent Modelinin orta ölçekli kentlerde neden ve nasıl uygulanabileceği, bunun iyi kentler oluşturma amacına hizmet edip etmeyeceği tartışılmakta ve bunun için orta ölçekli kentlere uygun bir model önerisi yapılmaktadır. Çalışma kapsamında yapılan görüşmelerde, tez varsayımları doğrultusunda, Sakinkent modelinin orta ölçekli kentlere uygun olarak geliştirilmesi, böylelikle daha çok sayıdaki kentte modelden yararlanılması ve bu uygulamanın geniş kentsel alanlarda yaşanılırlık özelliklerinin arttırılması amacıyla kullanılmasının uygun olduğu teyid edilmiştir. Bu çalışmada, Sakinkent modelinin orta ölçekli kentlerde de hayata geçirilmesi suretiyle, yüksek yaşam kalitesine sahip, sürdürülebilir iyi kentlerin sayıca artması ve alan olarak genişlemesinin yaşanılırlık özelliklerini hayata geçiren geniş kentsel bölgelerin ortaya çıkmasına hizmet edeceği öne sürülmektedir.