Gazâlî ve İbn Rüşd'ün te'vil anlayışları bağlamında âlemin kıdemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET OLCA
Danışman: GÜRBÜZ DENİZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tehâfüt geleneği İslam düşünce tarihinde büyük tartışmalara sebep olmuş bazı kesimlerde ise felsefeye karşı olumsuz tutumun gelişmesinde öncülük etmiştir. Bunun zemininde Gazâlî'nin Tehâfütü'l-Felâsife adlı eserinde "üç mesele"de filozofları küfürle suçlaması yer almaktadır. Filozoflara yapılan bu suçlama ardında büyük etkiler bırakan tartışma geleneğinin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Gazâlî'nin Tehâfütü'l-Felâsife ve el-Münkız adlı eseri dışında te'vil ile alakalı eserlerini incelediğimizde onun küfürde aceleci davranmadığı ve filozoflara karşı katı tutum beslemediği görülmektedir. Özellikle Gazâlî'nin oluşturduğu te'vil anlayışındaki yumuşak tutum ile Tehâfüt'te filozofları küfürle suçlayan tavır arasında görülen tutarsızlık bizi bu konuyu araştırma noktasında cezbetmiştir. Bu nedenle çalışmamızda âlemin kıdemi bağlamında bu meseleyi tanıtmaya gayret gösterdik. Birinci bölümde Gazâlî'nin ele aldığı âlemin kıdemi meselesini filozofların görüşlerini de dikkate alarak açıklamaya çalıştık. Ardından İbn Rüşd'ün itirazlarını aktardık. İkinci bölümde Gazâlî ve İbn Rüşd'ün te'vil anlayışlarını tanıttık. Son olarak üçüncü bölümde, Gazâlî'nin âlemin kıdemi meselesine yönlendirdiği eleştirilerin, İbn Rüşd'ün itirazları çerçevesinde, kendi te'vil anlayışı ile uyumunu karşılaştırdık ve filozofları küfürle suçlamasındaki nedenleri bulmaya çalıştık. Anahtar Kelimeler: Gazâlî, İbn Rüşd, Tehâfütü'l-Felâsife, Te'vil, Felsefe, Kıdem, Din