40-55 yaş arasındaki premenopozal dönemdeki kadınlarda cinsel distresin belirlenmesi: Bir hastane örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESMA KAYBANDIOĞLU
Danışman: BAŞAK DEMİRTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, 40-55 yaş arasındaki premenopozal dönemde olan kadınların sosyo-demografik ve diğer tanıtıcı özellikleri, menopoz semptomları ve cinsel distres düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırma, 10 Kasım 2020- 05 Şubat 2021 tarihleri arasında, Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini ilgili hastanenin kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran, 40-55 yaş arasında premenopozal dönemde olan, cinsel açıdan aktif, menopoz semptomlarını azaltmaya yönelik herhangi bir tedavi almayan, Türkçe okuyabilen, konuşabilen, anlayabilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 130 kadın oluşturmuştur. Araştırmanın yapılabilmesi için Etik Kurul onayı ve gerekli izinler alınmıştır. Veriler, "Sosyo-Demografik/Tanıtıcı Özellikler Formu", "Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ)" ve "Kadın Cinsel Distres Ölçeği (KCDÖ)" kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, yüzdelik, ortalama ve standart sapma, minimum-maksimum değerler, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H test istatistiği ve Spearman Korelasyon Katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada kadınların yaş ortalaması 44,05±2,93'tür. Çalışmada, "Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği" toplam puan ortalaması 11,02±7,00'dır. "Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği"nin "somatik alt boyut" puan ortalaması 1,12±1,39, "psikolojik alt boyut" puan ortalaması 7,35±5,01 ve "ürogenital şikayetler alt boyut" puan ortalaması 2,55±2,09'dur. Çalışma kapsamına alınan kadınların "Kadın Cinsel Distres Ölçeği" puan ortalaması 8,78±9,10'dur. Kadınların %26,9 'unda cinsel distres yaşandığı tespit edilmiştir. Çalışmada 50-52 yaş grubunda olan, beden kitle indeksi yüksek olan, eğitim seviyesi düşük olan, ev hanımı olan, orta aile gelir düzeyine sahip olan, çekirdek ailede yaşayan, görücü usulü evlenen, 18 yaş ve altında evlenen, 10 yıl ve daha az süredir evli olan ve sigara kullanan kadınların cinsel distres ve menopoz semptomları puanlarının daha yüksek olduğu, ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Hiç gebelik geçirmeyen, çocuk sahibi olmayan, eşi ile cinsel yaşamla ilgili sorunları olan, genitoüriner sistem, fiziksel ve psikolojik sorunları olan kadınların cinsel distres ve menopoz semptomları puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Premenopozal dönemdeki kadınların cinsel distres düzeylerinin düşük olduğu ve menopozal semptomları hafif geçirdikleri belirlenmiştir. Araştırmada, "Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği" toplam ve alt boyut puan ortalamaları arttıkça, "Kadın Cinsel Distres Ölçeği" puan ortalamalarının arttığı bulunmuştur. Sonuç olarak, premenopozal dönemde yaşanan menopoz semptomlarının şiddeti arttıkça, kadınlarda görülen cinsel distres düzeyinde artma olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Cinsel distres, cinsel sağlık, hemşirelik, kadın sağlığı, klimakterik dönem.