Karapara aklama ile mücadele ve finansal sistem etkinliği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAVVA BÖREKCİ ŞAHAN
Danışman: YALÇIN KARATEPE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Finansal sistemde aktif rol oynayan kurumların çeşitliliği, bilişim teknolojisinde yaşanan gelişmeler neticesinde yeni teknik araçların hızla yayılması ve küreselleşme neticesinde dünyayla bütünleşmeye çalışan finansal piyasalar finansal sistemi karapara aklamada cazip hale getirmiş ve karaparanın aklanması için gereken ortamı hazırlamıştır. Böyle bir ortamda aklama ile mücadele; küreselleşme ve bilişim teknolojisinde yaşanan gelişmelerle daha kompleks hal alan finansal sistemi nasıl etkilemektedir? Literatürde, finansal sistem suç gelirinin yaratılması veya suç gelirlerinin aklanması yönüyle ele alınmış, karapara adını verdiğimiz büyük tutarlı bu fonlarla mücadelenin finansal sisteme etkisini inceleyen herhangi bir çalışmaya, bu itibarla yukarıdaki soruya yanıt veren çalışmalara rastlanılmamıştır. Çalışmanın amacı, değinildiği üzere, aklama ile mücadelenin finansal sistem etkinliği üzerine olan etkileri incelemektir. Çalışma ile aklama ile mücadele ve finansal sistem etkinliği arasındaki ilişki incelenerek ilişkinin varlığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda dünyadaki 188 ülke örneklemi ile ülkelerin aklama ile mücadele sistemlerini periyodik olarak değerlendiren FATF tarafından 2004-2011 döneminde çeşitli yıllarda yayımlanan Karşılıklı Değerlendirme Raporlarından faydalanılmıştır. Amaca matuf olarak temel bileşenler analizi yöntemi ile ülkelerin aklama ile mücadele düzeyini ölçen KAME adı verilen endeks geliştirilmiş ve her bir ülke için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Aynı zamanda ekonomik gelişmişlik, finansal gelişmişlik ve sermaye kaçışı adı verilen göstergeler finansal sistem etkinliğinin indikatörleri olarak belirlenmiş ve her bir ülkenin FATF tarafından değerlendirildiği yıl baz alınarak o yıldan sonraki beş yılının geometrik ortalaması alınmış ve her bir ülke için bu indikatörler ayrı ayrı hesaplanmıştır. Son olarak KAME'nin hesaplanan bu göstergeler üzerindeki etkisi regresyon analizi yoluyla ölçülmeye çalışılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre aklama ile mücadele ve finansal sistem etkinliği arasında ilişki bulunmaktadır. Aklama ile mücadele düzeyinin finansal gelişmişliği olumlu yönde, ekonomik gelişmişliği ise olumsuz yönde etkilediği ancak sermaye kaçışı üzerinde herhangi bir etkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.