Müze tabanlı sanat eğitiminin okul öncesi çocuğunun görsel algı gelişimine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEBNEM NOYAT
Danışman: CEREN GÜNERÖZ, AYŞE OKVURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, okul öncesi sanat eğitimi bağlamında müze tabanlı sanat eğitiminin çocukların görsel algı gelişimine etkisi incelenmiştir. Müze eğitim gezilerinin çocukların bilişsel, duyuşsal, motor ve dil gelişimine katkıları araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 57-68 ay aralığındaki çocuklardan oluşmakta olup, veriler günlük planlar, gözlem formları ve video kayıtları aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmacı, bir sanat eğitimcisi olarak okul öncesi eğitim kurumunda etkinlikleri uygulamış ve sürece rehberlik etmiştir. Araştırma, gelişme, uygulama ve değerlendirme aşamalarını kapsayacak şekilde tasarlanmış olup, nitel ve nicel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntemle yürütülmüştür. Keşfedici Sıralı Karma Yöntem Deseni uygulanan araştırmaya, nitel verilerin toplanması ile başlanmış ve elde edilen veriler nicel veri aşaması ile analiz edilmiştir. Bu bağlamda, müze tabanlı sanat eğitiminin çocuğun görsel algı gelişim alanlarına etkisini ölçebilmek için öğrencilere ön test ve son test kontrol gruplu Frostig Görsel Algı Testi ile yarı yapılandırılmış görüşme soruları uygulanmıştır. Araştırma, derinlemesine bir inceleme yapılacağı için ulaşılabilir evren üzerinde, amaçlı örneklem türlerinden biri olan 'ölçüt örneklem' esas alınarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 57-68 aylık okul öncesi 28 çocuk oluşturmuştur. Deney ve kontrol grubu olmak üzere iki sınıf belirlenmiştir. Araştırma kapsamında, deney grubundaki öğrenciler için müze eğitimi gezisi öncesi, müze süreci ve müzesi sonrasında Milli Eğitim Bakanlığı öğrenci gelişim kazanım planına uygun sanat eğitimi etkinlik planları hazırlanmış ve çalışam grubundaki öğrencilerle uygulanmıştır. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılı güz döneminde Kocaeli'nin İzmit ilçesinde bulunan Arkeoloji Müzesi'nde, Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı okul öncesi eğitim veren devlet anaokulunda gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, Anaokulunda bulunan A grubu (deney grubu – müze tabanlı sanat eğitimi alan grup) ve B grubu (kontrol grubu – okul öncesi MEB sanat eğitimi programı) olmak üzere toplam 28 öğrenciden oluşmaktadır. Gruplar seçkisiz biçimde atanmıştır. Araştırmanın veri toplama süreci 13 hafta sürmüştür. Nitel veri analizinde, veri toplama araçlarından elde edilen veriler, MAXQDA 2020 paket programı ile analiz edilmiştir. Nicel veri analizinde ise, SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Gruplardaki katılımcı sayısının 30'dan az olması nedeniyle non-parametrik analiz yöntemleri tercih edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının ön test ve son test beceri puanlarının karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, grupların kendi içindeki ön test ve son test değişimlerinin karşılaştırılmasında ise Wilcoxon testi kullanılmıştır. Bulgular müze eğitimi uygulamalarının çocukların öğrenme deneyimlerini zenginleştirdiğini, görsel algılarını geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Müzelerde sergilenen sanat eserleri, heykeller, tarihî ve diğer nesneler, çocukların görsel deneyimlerini zenginleştirirken, farklı ortam ve eserlerle tanışmalarını sağlamaktadır. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre, müzelerde düzenlenen etkinlikler ve interaktif sergiler, çocukların görsel algılarını uygulamalı olarak geliştirmelerine yardımcı olmaktadır.