İnsan ve primatlarda büyüme modellerinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ANTROPOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET GÖKHAN SARAÇ

Danışman: MEHMET SAĞIR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada büyümenin yaşam döngüsündeki yeri, önemi ve tarihçesinden hareketle taksonomik olarak dahil olduğumuz memeliler sınıfı, primat takımı ve insan türünün büyüme örüntüleri ele alınmıştır.Memelilerin, primatların ve insanın büyüme örüntüsü; büyüme safhaları, büyüme eğrileri ve gelişim özellikleri bakımından aradaki benzerlik-farklılıklar araştırmıştır. Bu bağlamda ortaya atılan heterokronik süreçler ve neoteni kavramının tutarlılığı araştırılmıştır.Sonuç olarak primat takımının memeliler sınıfından üreme davranışı ve yavrulama karakteristiği ile farklı bir yapıya sahip olduğu ortadadır. Büyüme safhaları bakımından insan çocukluk ve adölesan safhası ile diğer primatlardan bariz bir şekilde farklıdır. Bu farklılık büyüme eğrilerindeki karakteristik yapılarında (beyin-vücut gelişimi, üreme, dişlenme kazanım sürecinde de) kendini göstermektedir.İnsan ve diğer primatlar büyüme ve gelişme yönüyle karşılaştırılmış gerek büyüme eğrisi yönüyle gerekse çocukluk ve adölesan büyüme safhaları açısından diğer canlılarda olmayan bir karaktere sahip olduğu görülmüştür.Ayrıca insanın evrimsel gelişimi ile ilgili ortaya atılan heterokronik süreç hipotezleri açıklanmıştır. Bu hipotezler arasında en fazla bilimsel tartışmalara konu olan neoteni teorisi üzerine odaklanılmıştır. Neoteni'nin günümüzde yaşayan insan toplumlarında benzer bir durumun gözlenmeyişi ve yapılan matematiksel analizler araştırmalarında herhangi bir destek bulunamamıştır.