Hematolojik kanserler nedeniyle kemoterapi alan hastalarda egzersizin yaşam kalitesi, tedavi süreci ve laboratuvar bulgularına etkilerinin değerlendirildiği prospektif bir araştırma


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESEN İSMET DÖNMEZER

Danışman: MUHİT ÖZCAN

Özet:

Yaşlı nüfusunun artması nedeniyle Türkiye ve dünyada lenfomaların sıklığı giderek artmakta, buna karşılık tedavi yöntemlerindeki gelişmeler nedeniyle sağkalım süreleri de uzamaktadır. Kanser hastaları ve remisyondaki hastalar hem hastalıkları hem de tedavilerinin erken ve geç yan etkileri nedeniyle birçok sorunla karşılaşmakta, yaşam kaliteleri bozulmaktadır. Bu çalışma, hematolojik kanserler nedeniyle kemoterapi almakta olan hastalarda egzersizin yaşam kalitesi, tedavi süreci ve laboratuvar bulgularına etkilerini araştırmak üzere planlandı. Çalışmamıza 12 egzersiz grubu, 12 kontrol grubu olmak üzere 24 hasta alınarak hastalar takip edildi. Egzersiz grubundaki hastalara, izokinetik dinamometre ile kol ve bacak kas güçleri ölçüldükten sonra, haftada 3 gün yapılmak üzere 15 dakikalık aerobik egzersiz, ardından üç set yapılmak üzere bir dizi kol ve bacak kas gücü koruyucu egzersiz verildi. Her iki grubun yaşam kalitesi, her iki kemoterapide bir QLQ‐C30 anketi ile değerlendirildi. Sonuç olarak her iki grup arasında yaş, cinsiyet, beden kitle endeksi, tanı, tedavi planları, evreleri, performans skorları ve LDH düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmadı. Ancak, başlangıçtan itibaren fiziksel fonksiyonlar, sosyal fonksiyonlar, halsizlik ve finansal güçlükler açısından iki grup arasında anlamlı bir fark mevcuttu. Bu fark, ikinci ölçümlerde azalmakla beraber, devam etmekteydi (p değerleri sırasıyla ilk ölçüm: 0,004, 0,024, 0,003, 0,024, ikinci ölçüm 0,017, 0,033, 0,039, 0,014). Egzersiz grubundaki hastalarda kol ve bacak kas güçlerindeki değişim ile anket sonuçlarındaki değişim arasındaki ilişki sorgulandığında, kol kaslarının gücünün artışıyla hastaların genel sağlık durumu ölçekleri arasında anlamlı bir ilişki saptandı (R = 0,786, p=0,021), bacak kaslarının gücünün artışıyla ise böyle bir ilişki görülmedi. Çalışmamız hastaların kas güçlerinin artması ile genel sağlık durumlarında düzelme olduğunu göstermekle beraber, daha çok hasta ile yapılan daha büyük çalışmalara ihtiyaç vardır.