Thymus cilicicus Boiss &Balansa Üzerinde Farmakognozik Araştırmalar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Meslek Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hatice Yaren Uğurlu

Danışman: Alper Gökbulut

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma kapsamında, Lamiaceae familyasına ait bir bitki taksonu olan Thymus L. cinsinin Thymus cilicicus türü üzerinde bazı farmakognozik çalışmaların yapılması hedeflenmiştir. Çalışmada Türkiye'de yetişen T. cilicicus bitkisi kullanılmıştır. Bitkinin toprak altı ve toprak üstü kısımlarından Soxhlet ekstraksiyonu ve ultrasonik ekstraksiyon yöntemi kullanılarak etanol, metanol, etil asetatlı ekstreler hazırlanmıştır. Hazırlanan ekstreler, bitkinin kimotripsin ve tripsin enzimlerini inhibe edici aktivitesini değerlendirmek için kullanılmıştır. Yapılan inhibisyon testinden elde edilen veriler T. cilicicus türünün tripsin ve kimotripsin enzimleri üzerinde önemli inhibitör aktivite sergilediğini göstermiştir. İnhibisyon yüzde oranı yüksek bulunan ekstreler bitkinin fitokimyasal yapısını aydınlatmak için İTK ve YPSK analizlerinde kullanılmıştır. Yapılan İTK analizinden elde edilen kromatogramlara bakıldığında bitkide rosmarinik asit başta olmak üzere klorojenik asit, luteolin ve kafeik asit varlığı saptanmıştır. Bitkide bulunan fenolik bileşikler ve flavonoitlerin kalitatif ve kantitatif analizleri YPSK yöntemi ile yapılmıştır. YPSK sonuçları da bitkide bulunan ana bileşiklerin rosmarinik asit, kafeik asit, klorojenik asit ve luteolin olduğunu göstermiştir. Tespit edilen bileşikler için miktar tayini yapılmıştır. İTK ve YPSK analizlerinden elde edilen verilerin paralellik gösterdiği gözlemlenmiştir.