Kentsel dönüşüm uygulamaları Ankara Büyükşehir Belediyesi: Dikmen Vadisi 3. Etap örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT YAMAN
Danışman: AYŞEGÜL MENGİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişmekte olan ülkelerin karşılaştıkları sorunların başında barınma sorunu gelmektedir. Barınma sorunu, her çağda insanoğlunun yaşadığı toplumsal, ekonomik ve kültürel değişimlerle farklı aşamalardan geçerek günümüze kadar devam etmiş; bu sorun için değişik çözümler üretilmiş ve konu güncelliğini her zaman korumuştur. 1980'lerde küreselleşmenin uzantısı olan neo-liberal politikaların etkileri yoğun bir şekilde görülmeye başlamıştır. Serbest piyasanın, her alanda daha etkin konuma getirilmesi için değişik uygulamalar yapılmıştır. Bu yeniden biçimlenme sürecinin uygulama alanı olarak da kentsel mekânların önemi artmıştır. Bu süreçte, Kentsel dönüşüm uygulamaları, mekânsal dönüşüme müdahale biçiminin temel aracı haline gelmiştir. Yerel yönetimler özellikle ``Büyükşehir Belediyeleri'' kentsel dönüşüm uygulamalarıyla gecekondu alanlarının dönüştürüldüğü kentsel projeler vazgeçilmez olmuştur.Bu tez çalışmasında; kentsel dönüştürme uygulamalarının temel aktörlerden biri olan büyükşehir belediyelerinin kentsel dönüştürme süreci içerisindeki yeri, yasal dayanakları, gecekondu alanlarına yönelik iyileştirme uygulamaları ile ortaya çıkan rantın dağıtılması ve paylaştırılmasındaki konumu incelenmiştir. Ayrıca kentsel dönüşümle kastedilenin ne olduğu, ortaya çıkan sonuçları ?Ankara Büyükşehir Belediyesi Dikmen Vadisi 3. Etap Kentsel Dönüşüm Uygulaması? kapsamında incelenmiştir.Bu çalışmada, kentsel dönüşümün aslında kentsel dönüştürme olduğu ve büyükşehir belediyelerinin kentsel dönüştürme uygulamalarıyla gecekondu alanlarındaki kentsel arsa değerlerine el konulduğu, bu alanlarda yaşayanların durumu hiç düşünülmeden insanlar yıkım süreci içerisine dâhil edildiği ve başka yerlere dolaylı ya da doğrudan gönderildiği görülmüştür. Kentsel dönüştürme uygulamalarıyla yapılan, ``gayrimenkul şirketiyle anlaş, hukuki zemini hazırla, gecekonduları yık, insanları yerinden et, yeni rant yarat, rantı paylaş, katılım araçlarından vazgeç ve gecekondu alanlarını soylulaştır'' mantığıyla biçimlenen bir kentleşme politikalarına yönelinmiştir.Sonuçta, ülkemizde küreselleşme ve neo-liberal politikaların mekâna müdahale biçimi olan kentsel dönüştürme uygulamalarının artık kent planlamasının alternatifi olduğu görülmüştür. Büyükşehir belediyeleri elde ettiği yasal yetkilerle kentleşme süreçlerini kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirme görevini üstlenmiştir. Kent yaşamındaki çelişkileri derinleştiren, kent toprakları üzerindeki rantları bölüştürmeye ve bunları göreli olarak büyüten bir büyükşehir belediyeciliği anlayışı ortaya çıkmıştır. Alan araştırması sonuçları böylece tartışmalı birçok konuya ışık tutmuştur