Test tahrifatının belirlenmesinde silme belirleme indeksinin I. tip hata ve istatistiksel güç açısından incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA KINAY ÇİÇEK
Danışman: ÖMAY ÇOKLUK BÖKEOĞLU
Özet:Bu araştırmada, test tahrifatının belirlenmesinde kullanılan Silme Belirleme İndeksi'nin (SBİ) farklı koşullar (örneklem büyüklüğü, yetenek düzeyi, madde sayısı ve hileli silme oranı) altında, I. Tip hata oranı ve istatistiksel güç bakımından nasıl değiştiğinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda 250, 2500, 25000 ve 49995 test alan için 50 ve 160 madde üzerinden Sınıflamalı Tepki Modeline göre simülatif yanıt örüntüleri üretilmiştir. Veri setlerinde iyicil silmelerden tesadüfi, kaydırma ve dizi sonu silmeleri simüle edilmiştir. İyicil silmeleri içeren veri setlerine, ayrı ayrı sabit silme ve değişken silme yapılarak yanıtlar tahrifata uğratılmıştır. Sonrasında veri setleri birleştirilerek iyicil ve hileli silmeleri içeren veri setleri analize hazır hale getirilmiştir. Süreklilik düzeltmesi uygulanan ve uygulanmayan SBİ'nin ürettiği I. Tip hata oranları ve istatistiksel güç değerleri; 500, 5000, 50000 ve 99990 örneklem büyüklüklerinde beş farklı yetenek düzeyine göre, 50 ve 160 maddelik veri setlerinde, %10, %20 ve %30 oranlarında sabit silme ve değişken silme için .00001, .0001, .0005, .001, .005, .01 ve .05 α seviyelerinde incelenmiştir. Süreklilik düzeltmesi uygulanmadığında I. Tip hata oranları genellikle iyi kontrol edilememiştir. Süreklilik düzeltmesi uygulanması tüm alfa seviyelerinde I. Tip hata oranlarını düşürürken istatistiksel gücün de bir miktar düşmesine neden olmuştur. I. Tip hata oranları 50 maddelik veri setlerinde 160 maddelik veri setlerine göre daha iyi kontrol edilmiştir. Örneklem büyüklüğü arttıkça I. Tip hata oranlarında azalma görülmüştür. Sabit silme oranları arttıkça tahrifata uğrayan test alanlar daha doğru tespit edilmiş ve istatistiksel güç artmıştır. Yetenek düzeyi arttıkça istatistiksel gücün düştüğü belirlenmiştir. Araştırma sonucunda Türkiye'de uygulanan yüksek riskli sınavlarda SBİ ile tahrifatın belirlenmesine yönelik çalışmaların yürütülmesi önerilmektedir.