Jeofizik model ve haritaların görüntü işleme yöntemleri ile iyileştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞERİF MURAT GÖLEBATMAZ
Danışman: İRFAN AKCA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Jeofizikte belirli fizik esaslarına dayalı yöntemlerle ölçümler yapılır. Ölçülen bu büyüklükler çeşitli veri-işlem aşamalarından geçirildikten sonra yer altının fiziksel parametreleri kestirilmeye çalışılır. Ters çözüm işlemi ön-kestirim parametreleri kullanılarak hesaplanmış kuramsal veriler ile ölçülen veri arasında, önceden belirlenen bir duyarlılıkta uyum oluşana kadar başlangıç model parametrelerinin değiştirilmesi ile yürütülen bir parametre kestirim uygulamasıdır. Hesaplanan parametrelerin dağılımları kesit, harita veya üç boyutlu modeller halinde sunularak yer içinin olası en belirgin görüntüsü elde edilmeye çalışılır. Ancak görselleştirme süreçleri sırasında çeşitli istenmeyen yan etkiler oluşabileceği gibi kullanılan renk spektrumu, renk ölçeği sınırları seçimi gibi nedenlerle bazı bilgiler kesit veya modelde bulunduğu halde görüntülenemeyebilmektedir. Görüntü işleme, uygulama alanları giderek genişleyen, var olan uygulamaları da gelişerek, uyarlanabilirliği artan bir alandır. Nitelikli veri toplamak için gerekli şartların sağlandığı durumlarda, bu verilerdeki bütün bilgiyi kullanabilmek, yorum ve karar aşamalarını kolaylaştırmak amacıyla görüntü işleme araçlarından faydalanılabilir. Bu tez kapsamında jeofizik harita ve modellerin iyileştirilmesi için görüntü işleme araçları iki farklı şekilde kullanılmıştır. İlk olarak jeofizik modeller birer görüntü olarak ele alınmış ve farklı görüntü işleme araçlarıyla iyileştirilmeye çalışılmıştır. İkinci olarak ise doğru akım özdirenç verilerinin ters çözümünde model ağırlık dizeyi olarak farklı görüntü işleme süzgeç katsayıları kullanılmış buna ek olarak yapısal benzerlik kısıtı kavramından faydalanılarak yer radarı yönteminden elde edilen bulgular ile ters çözüm işlemi kısıtlanmıştır. Uygulamalar yer radarı ve doğru akım özdirenç verileri üzerinde yapılmış ve yorumlarıyla birlikte, çok sayıda örnek ortaya konmaya çalışılmıştır.