Hukuki yönden kaydi sistem

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEREF ÖZER

Danışman: KORKUT ÖZKORKUT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kaydi sistem, menkul kıymetlerin kaydi değer haline getirilerek, senede bağlanmaksızın bir sicile kaydedilmeleri ve bu menkul kıymetler üzerindeki mülkiyet devri, sınırlı ayni hak tesisi ile bunların haciz ve tedbir işlemlerine konu edilmesi ve takası gibi hukuki işlemlerin, tutulan bu sicil kayıtları üzerinden yapılmasını ifade eden yapıdır.Türk hukukunda kaydi sisteme ilişkin hukuki çerçeve SPKn'nin 10/A maddesi ile çizilmiş ve açıklayıcı kayıt sistemi benimsenmiştir. Kaydi sistemin kapsamına temelde kaydileştirilmesi hukuken ve fiilen mümkün olan sermaye piyasası araçları girmektedir. Kaydi sistemin konusunu ise kaydi değer haline getirilmiş olan sermaye piyasası araçlarının saklanması oluşturmaktadır. SPK tarafından kaydileştirilmesine karar verilen ilk sermaye piyasası aracı, hisse senetleri İMKB'de işlem gören ortaklıklara ilişkin paylar olmakla birlikte, kaydileştirme uygulaması bakımından ilk örnek yatırım fonu katılma belgeleridir.Kaydi sistemde, menkul kıymetler kaydi olarak MKK nezdinde izlenmekte ve söz konusu kayıtların saklanması işlemi de MKK tarafından yerine getirilmektedir. MKK'nın temel fonksiyonu sermaye piyasası araçları ve bunlara ilişkin hakların kayden izlenmesi olmakla birlikte, SPKn ile MKK'ya YKF'nin idare ve temsil edilmesi ile Kurul tarafından aracı kurumların tedrici tasfiyesine karar verilmesi halinde bunların tedrici tasfiye işlemlerinin yürütülmesi görevi de verilmiştir.Kaydi sistemde haklar kâğıttan ayrılmış olmakla beraber, kaydi değer haline getirilmiş olan sermaye piyasası araçlarının da hukuki işlemlere konu edilmesi mümkündür. Kaydi sistemde artık zilyetliğin fiilen devri söz konusu olmamakta, bu menkul kıymetler üzerindeki hukuki işlemler ?kaydi? olarak, başka bir deyişle hesaptan hesaba kayıt sureti ile gerçekleştirilmektedir. Öte yandan, kaydi sistemde menkul kıymetler üzerindeki sınırlı ayni hak tesisi ile haciz ve tedbir işlemlerinin MKK dışında genel hükümler uyarınca gerçekleştirilmesi ve söz konusu tesis işleminden sonra bu hakların MKK kayıtlarına yansıtılması gerekmektedir.