Dopamin ve serotonin tayini için nanomalzeme temelli elektrokimyasal sensörlerin hazırlanması, karakterizasyonu ve uygulamaları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZLI ŞİMŞEK

Danışman: GÖZDE AYDOĞDU TIĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, dopamin (DA) ve serotonin (5-HT) nörotransmiterlerinin eş zamanlı tayini için yeni, hassas, seçici ve güvenilir bir elektrokimyasal sensör geliştirilmesi amaçlandı. Bu amaçla kullanılan kalem grafit elektrotlar (PGE) çeşitli nanomalzemeler ile modifiye edilmiştir. Elektrokimyasal sensör, ön işlem uygulanan kalem grafit elektrodun (PPGE) altın nanopartikül (AuNPs) ile poli-L-lizin-grafen kuantum nokta (P(L-Lys-GQD)) ile modifiye edilmesine dayanmaktadır. AuNPs, P(L-Lys-GQD) ve pH için optimizasyon çalışmaları yapılmıştır. Hazırlanan elektrokimyasal sensörün yüzey karakterizasyonu dönüşümlü voltametri (CV), elektrokimyasal empedans spektroskopisi (EIS), taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve X-ışınları fotoelektron spektroskopisi (XPS) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Ardından hazırlanan PPGE/AuNps/P(L-Lys)-GQD elektrot yüzeyinde DA ve 5-HT'nin elektrokimyasal davranışları incelenmiştir. Optimum koşullar altında DA ve 5-HT için kalibrasyon eğrileri oluşturulmuş ve sırasıyla doğrusal çalışma aralıkları 0,1 µM–80 µM ve 0,05 µM–200,0 µM olarak bulunmuştur. DA ve 5-HT için gözlenebilme sınırları (LOD) ise 0,03 µM ve 0,017 µM olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen DA ve 5-HT sensörü için askorbik asit, asetaminofen, glikoz, fruktoz, L-sistein, üre ve ürik asit varlığında girişim etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, fetal bovin serum ve farmasötik formülasyonlarda PGE/AuNps/P(L-Lys)-GQD'da DA ve 5-HT içerikleri DPV tekniği ile belirlenmiş ve yüksek geri kazanım değerleri elde edilmiştir.