Erophila verna subsp. verna (Brassicaceae)' nın çimlenme dönemi tuz direncinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM SAYGIN

Danışman: GÜL NİLHAN TUĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, tohumlu bitkiler için model organizma olan Arabidopsis thaliana 'nın akrabası olan ve tuzcul alanlarda yayılış gösteren Erophila verna subsp. verna türünün çimlenme döneminde tuza direncinin araştırılması ve halofit mi yoksa tuzdan kaçınan bir tür mü olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. E. verna subsp. verna tohumları saf suda ve farklı tuz konsantrasyonlarında (100, 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900, 1000 mM NaCl), 8º C/ 16º C 12 s/ 12 s fotoperiyotta 20 gün boyunca çimlendirilmiştir. Deneyler sonucunda çimlenme yüzdeleri saf suda % 99, 100 mM NaCl 'de %83, 200 mM NaCl 'de % 2, 300 mM NaCl 'de % 1 şeklindedir. 400 mM NaCl ve üzerindeki tuz konsantrasyonlarında hiçbir tohum çimlenmemiştir. Tuzluluk denemeleri sonunda çimlenmeyen tohumlar saf suda iyileştirmeye alınmıştır. İyileştirme deneyi sonrasında çimlenme yüzdeleri ortalama olarak % 87.3 olarak belirlenmiştir ve çimlenmeyen tohumlar canlılık testine tabi tutulmuştur. Artan tuz konsantrasyonu ile birlikte çimlenme oranlarındaki ani düşüş E. verna subsp. verna 'nın tuza karşı dirençli olmadığını ve tuzluluğun tohum çimlenmesi üzerinde önemli bir baskı oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Tohumlarının tuza karşı hassas olmasına karşın E. verna subsp. verna 'nın tuzcul alanlarda geniş yayılış göstermesinin hedef türün çimlendiği dönemde topraktaki tuzluluk oranındaki azalmadır. Bu durumda E. verna subsp. verna taksonunun halofit olmadığı ve tuzdan kaçınan efemeral bir tür olduğu söylenebilir.