Tüketim toplumu ve çocuk tüketiciler: Reklamlar üzerine bir analiz
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU AŞAR ÖĞÜN
Danışman: MELİKE AKTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geçmişte varlığı yok sayılan ya da görmezden gelinen çocukluk kavramı, toplumsal değişimlerden etkilenmiştir. Neoliberal ekonomik küreselleşmenin de etkisiyle çocukluk ve çocuk kültürüne ilişkin kavramlar endüstirileşmiştir. Nüfusun önemli bir bölümünü oluşturan çocuklar artık sadece nesillerin devamı açısından değil ekonomik açıdan da önem arz etmektedir ve pazarlamacıların da önemli bir hedef kitlesi haline gelmiştir. Özellikle büyük kentlerde nüfus planlaması, eğitim düzeyindeki yükselme, ekonomik ve sosyal şartlar gibi birçok nedenden dolayı hanedeki çocuk sayısında bir azalma görülse de yaşanan teknolojik, ekonomik, kültürel ve sosyal değişimlerle birlikte çocukların aile içindeki etkinliklerini arttırmıştır. Çocukların aileleri üzerindeki satın alma kararını etkileme gücünün farkında olan reklamcılar da çocuklarda erken yaşta marka farkındalığı ve bağımlılığı yaratmayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında; 18 Şubat - 20 Mart 2019 tarihleri arasında hafta içi 10.00-18.00 saatleri arasında TRT-1, Fox Tv, Kanal D, Show Tv ve Minikago Çocuk kanalında yayınlanan 430 reklam incelenmiştir. Çocukların ve yetişkinlerin hedef kitle olduğu reklamlar, çocukların rol aldığı reklamlar, reklamlarda çocukların dikkatini çekebilmek için kullanılan unsurlar listelenmiş, tablo ve grafikler halinde sunulmuştur. Çocukların rol aldığı ve en fazla hedef kitle olarak görüldüğü gıda ve içecek reklamlarından; bulunduğu kategoriyi en iyi temsil ettiği düşünülen örnekler seçilerek çocuklara verilen mesajlar incelenmiştir. Yine çocukların rol aldığı reklamlarda çocuklar üzerinden oluşturulan ideal anne-baba imajlarının, ebeveynleri tüketime nasıl yönlendirdiği amaçlı örneklemle seçilen reklamlar üzerinden detaylandırılmıştır. Reklamlarda çocuklara ve çocuklar aracılığı ile ailelere tüketici rolleri ve pratikleri açısından verilen mesajlar ile çocukları ve aileleri satın almaya yönlendirmekte kullanılan mesaj stratejileri bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Anahtar Kelimeler: Çocuk, tüketim, marka, reklam