Etik açıdan biyobanka kavramı ve Türkiye

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE KURTOĞLU

Danışman: BERNA ARDA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

En temel tanımı ile biyobankalar, insan biyolojik örnekleri ile bu örneklerle ilişkili tıbbi, soya ait, çevresel ve yaşam tarzı verilerini içeren yapılandırılmış kaynaklardır. İnsan Genom Projesi'nin tamamlanmasıyla birlikte, bu kaynaklar hem biyoteknoloji, hem de genomik alanlarında önemli bir konu haline gelmiştir. İçerisinde depolanan örneklerin türü, depolanan örneklerin kullanım amaçları, bankaların mali olarak nasıl desteklendiği ve kullanılan gizlilik yöntemleri gibi özellikleri göz önüne alındığında, biyobankalar arasında farklı sınıflandırmalar yapmak mümkündür. Dünya genelinde biyobankacılık faaliyetlerinin artması ile, bu alanda etik ve yasal tartışmalar da gündeme getirmiştir. Bu alandaki temel etik sorunlar, başta aydınlatılmış onam olmak üzere, katılımcıların gizliliğinin ve mahremiyetinin korunması, yarar paylaşımı, ticarileşme ve verilerin üçüncü kişiler tarafından kullanımıdır. Tez kapsamında bu konular üzerinde durulmuş ve biyobankacılık ile ilgili yasal düzenlemeler incelenmiştir.