Meyve atıklarının ikinci nesil biyoetanol üretiminde kullanım kapasitelerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN KAAN KABADAYI

Danışman: Sevgi Ertuğrul Karatay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Lignoselülozik biyokütle, ucuz ve bol bir hammadde olarak biyoteknolojik uygulamalar açısından büyük avantajlar sunmaktadır. Bu çalışma, yeni izole edilen ksiloz/glukoz birlikte fermantasyonu yapabilen Hanseniaspora uvarum mayası kullanılarak dut posasından biyoetanol üretmeyi amaçlamıştır. Bu amaçla, önce mayanın ksiloz tüketim kapasitesi, sentetik ksiloz içeren bir ortamda karbon kaynağı olarak test edilmiş ve Hanseniaspora uvarum'un ksilozu etanol üretmek üzere etkili bir şekilde fermente ettiği görülmüştür. Daha sonra, Hanseniaspora uvarum, dut posasının seyreltik asit ön işlemi sonucu elde edilen sıvı hidrolizatının fermantasyonunda kullanılmıştır. Ayrıca, ön işlem görmüş dut posasının ardından enzimatik hidroliz işlemi uygulanarak bu işlemin etkisi araştırılmıştır. Bu kapsamda, başlangıç biyokütle konsantrasyonu (50–500 g/L), azot kaynakları veya mineral tuzları içeren iki farklı dut posası ortamında optimize edilmiştir. Ön işlem görmüş dut posasının enzimatik hidrolizi, 400 g/L başlangıç biyokütle yüküyle, çözünür soya proteini eklenerek veya eklenmeden gerçekleştirilmiş ve fermente edilebilir şeker konsantrasyonlarında önemli bir artış gözlemlenmiştir. Seyreltik asit ön işlemi sırasında 400 g/L biyokütle yükü kullanıldığında ve ardından 15 FPU/g selüloz ile enzimatik hidroliz yapıldığında, en yüksek şeker konsantrasyonu 159,6 g/L olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, seyreltik asit ön işlemi ve enzimatik hidroliz sonrasında, Hanseniaspora uvarum tarafından üretilen etanol miktarı 61,3 g/L (0,153 g/gbiyokütle) seviyesine ulaşmıştır ki bu değer, literatüre göre verimli bir damıtma için yeterli bir miktardır. Sonuçlar, ksiloz/glukoz birlikte fermantasyonu yapabilen Hanseniaspora uvarum mayasının ve dut posasının, ikinci nesil biyoetanol üretimi için uygun olduğunu göstermektedir.