Madde parametre kaymasının bulunduğu durumlarda test eşitlemede farklı kalibrasyon yöntemleriyle elde edilen kestirimlerin karşılaştırılması

AYŞE BİLİCİOĞLU GÜNEŞ

Madde parametre kaymasının bulunduğu durumlarda test eşitlemede farklı kalibrasyon yöntemleriyle elde edilen kestirimlerin karşılaştırılması

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE BİLİCİOĞLU GÜNEŞ

Danışman: Ergül Demir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada, ortak maddeli eşdeğer olmayan gruplar deseninde, ortak maddelerde madde parametre kaymasının (MPK) varlığında, Madde Tepki Kuramı (MTK)'na dayalı test eşitlemede kullanılan farklı kalibrasyon yöntemleriyle elde edilen kestirimlerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmanın ilk bölümünde, MPK'nin kalibrasyon yöntemleriyle (Haebara (H), Stocking-Lord (SL), Ortalama-Ortalama (OO), Ortalama-Standart Sapma (OS)) kestirilen a-b parametresi ile A-B sabiti üzerine etkisi; MPK'li madde oranının (%0, %25, %50, %75), MPK türünün ("a", "b", "axb") ve yetenek dağılımının (N(0,1), N(.2,1), N(-.2,1)) değişimlendiği farklı koşullar altında incelenmiştir. Benzetim tabanlı araştırma modelindeki bu araştırmada kullanılan MTK modeli (2PL), örneklem büyüklüğü (1000), ortak madde sayısı (20) ve test uzunluğu (100) sabit tutulan koşullardır. Araştırmanın ikinci bölümünde, elde edilen bulguların gerçek veriyle desteklenmesi amacıyla TIMSS 2011'deki kitapçık 5 ve 6'nın verileri kullanılmıştır. Ardından, tüm veri setlerine ilişkin geçerlik çalışmalarıyla eşitlemenin varsayımları sınanmıştır. Varsayımların sınanmasından sonra farklı koşullar altında elde edilen A-B sabiti ile a-b parametresine ilişkin standart hata, yanlılık ve ortalama hata kareleri kökü (OHKK) değerleri bulguların değerlendirilmesinde ölçüt olarak kullanılmıştır. Hata değerlerinin elde edilmesinin ardından, değişkenlerin etkilerinin ortaya konulması amacıyla faktöriyel ANOVA; varyans kaynaklarının detaylı incelenebilmesi amacıyla Tukey- LSD testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, farklı MPK oranları, MPK türü-büyüklükleri ve yetenek dağılımlarının hata değerlerinin üzerinde manidar etkisi olduğuna; yöntemlerden elde edilen hataların ise manidar olarak farklılaştığına ulaşılmıştır. MPK oranının yüksek olduğu koşullarda, SL ve OS yöntemleri daha tutarlı bulunurken; H ve OS yöntemlerinin daha hassas olduğuna ve bazı koşullarda en düşük hataları verirken bazı koşullarda en yüksek hataları üreterek, farklılaşan bulgular ürettiklerine ulaşılmıştır. Değişimlenen MPK türlerinde ise en tutarlı bulgular, OO yöntemiyle elde edilmiştir. Farklılaşan yetenek dağılımları dikkate alındığında ise benzer yetenek dağılımına sahip bireylere uygulanan formların yanlılık değerlerinin daha düşük olduğuna ulaşılmıştır.