Küçük ölçekli işletmelere uygun viyole ekim makinası tasarımı ve imalatı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM MAKİNELERİ VE TEKNOLOJİLERİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZÜLFİ SARIPINAR

Danışman: MUSTAFA VATANDAŞ

Özet:

Bu tez çalışmasında, küçük ölçekli işletmelere uygun, düşük maliyetli, kullanımı kolay bir viyole ekim makinasının tasarımı ve imalatı amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak öncelikle makinanın boyutlandırılması ve katı modellemesi yapılmış, ardında da imalatı sağlanmıştır. Makinanın mekanik fonksiyonları PLC denetimiyle sağlanmıştır. Prototip imalatın gerçekleştirilmesinden sonra, makine performansının belirlenmesi için üç farklı bitki türüne (domates, biber, patlıcan) ait standart tohumluk kullanılarak denemeler yapılmıştır. Performans denemelerinin birinci aşaması, iki farklı ekici meme çapında (0.3–0.5 mm) ve dört farklı vakum seviyesinde (120, 160, 200 ve 240 mmHg) torf kullanılmadan 70 gözlü boş viyolle gerçekleştirilmiştir. Denemelerde boş geçme, çift tohum ve tek tohum atma değerleri dört tekerrürlü olarak yapılmıştır. Birinci aşama denemelerin sonucunda 0.3 mm çaplı memenin standartlarda gösterilen tek tohum atma değerlerini sağladığı belirlenmiştir. Elde edilen değerler domates tohumunda % 91.07 (240 mmHg), biber tohumunda % 92.50 (200 mmHg) ve patlıcan tohumunda % 93.21 (120 mmHg) olmuştur. Tek tohum atma için belirlenen bu en büyük değerlerin elde edildiği vakum düzeylerinde torfla doldurulmuş viyollere, 1.0 ve 1.5 cm derinliklerinde ekim yapılmış ve laboratuar ortamında çimlenme yüzdeleri belirlenmiştir. Makinalı ekimle elde edilen çimlenme değerleri, aynı koşullarda gerçekleştirilen elle ekimdeki çimlenme değerleriyle karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler kullanılarak yapılan istatistiksel analizler sonucunda, tohum türleri ve meme çapları arasında tohum atma değerleri bakımından farklılık olduğu; vakum düzeyleri arasında ise anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Torfla yapılan çimlenme denemeleri sonuçları makinalı ekim ile elle ekim arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yapılan denemelerde, geliştirilen makinanın elektrik gücü 1.3 kW ve saatlik tohum ekme kapasitesi de 2200-5000 adet arasında ölçülmüştür.