Adli soruşturmalarda olay yeri incelemesinde elde edilen meyve ve sebzeler üzerindeki parmak izinin tespiti ve zamana bağlı değişimi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ BİLİMLER ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATİH KOLAY

Danışman: GÜROL CANTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Parmak izi, fiziksel delillerden en önemlisi ve olay yeri inceleme birimlerinde çalışan teknik personelin çalışma hayatı boyunca en çok karşılaştığı delil türleri arasında yer almaktadır. Parmak izinin hırsızlık, cinsel suçlar, terör olayları ve cinayet vb. suçların aydınlatılmasına yönelik adli soruşturmaların etkili şekilde yürütülmesinde önemli bir rolü vardır. Özellikle kimliği bulunmayan bir şahsın ya da toplu ölümlerde her bir bireyin kimliğinin belirlenmesinde, soruşturmacıların elindeki en değerli delillerden biridir. Parmak izi doğrudan bir kişiyi işaret edebilecek netlikte sonuçlar verebilir. Bilimin ve teknolojinin gelişmesi ile birlikte birçok yüzeyden parmak izi elde etmek mümkün hale gelmiştir. Parmak izi, kişi profili belirlenmesinde, ırk tayinine kadar birçok çalışmada kullanılmaktadır. Literatürde parmak izinin elde edileceği yüzeyler ve laboratuvarda geliştirme teknikleri konusunda yapılan çalışmaların sayısı ise çok sınırlıdır. Bu çalışmada; meyve ve sebzelerin üzerinde parmak izinin tespiti, hangi yüzeyden hangi yöntem (normal siyah toz, manyetik toz, süperglue) ile parmak izinin elde edilebileceği ve zamana bağlı olarak parmak izinin tespit edilen yüzeyde ne kadar korunacağının ortaya konması hedeflenmiştir. Deney örneklemine, olay yerlerinde karşılaşabilecek elma, portakal, domates, patates, salatalık, patlıcan olmak üzere altı adet meyve ve sebze seçilmiştir. 15-18 yaş grubu ile 45 yaş ve üzeri grup dâhil olmak üzere toplam 8 kişinin dokunduğu meyve ve sebzeler üzerinde 7 gün boyunca her üç yöntemle inceleme ve gözlem yapılmıştır. Karşılaştırmalı incelemeye elverişli elde edilen parmak izleri, ölçekli olarak fotoğraflanmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgular, her meyve ve sebze üzerinde uygun tekniğin kullanılması durumunda parmak izi elde edilebileceğini ortaya koymuştur. Araştırma bulgularından hareketle, olay yerine giden ekiplerin parmak izi delili elde etme amacıyla topladığı tüm malzemeler üzerinde uygun teknik ve çalışma yapıldığında, karşılaştırmalı incelemeye elverişli izlerin elde edilebileceği, maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasına katkı yapacağı kanaatine varılmıştır.