Çanakkale ili Ezine ilçesinde yetiştirilen holştayn ırkı süt sığırlarında reprodüksiyon parametrelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DÖLERME VE SUNİ TOHUMLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEREM EMRE GÜNEŞ
Danışman: ALİ DAŞKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Çanakkale ili Ezine ilçesinde yetiştirilen Holştayn ırkı süt sığırlarında bazı reprodüksiyon parametre değerlerinin belirlenmesi ve bu değerlerin hedef reprodüktif parametre değerleriyle karşılaştırılması planlanmıştır. Ayrıca Ezine ilçesinde halk elinde gerçekleşen reprodüktif yönetimin, döl verimine ve süt verimine etkisinin Türkiye'deki araştırıcılara ve yetiştiricilere kaynak olarak sunulması hedeflenmiştir.Çalışma Çanakkale ili Ezine ilçesinde, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın Turkvet Programına kayıtlı 10 baş ve üzeri Holştayn sığırı yetiştiren işletmelerden rastgele seçilen toplam 7 işletmede Ağustos 2008 ve Aralık 2009 ayları arasında yapılmıştır. Seçilen işletmelerin altısı köyde (Akköy, Bozeli, Kayacık, Körüktaşı, Uluköy, Yaylacık) ve biri merkezde yer almakta olup, toplam 223 adet Holştayn sığırının reprodüktif ve süt verim kayıtları tutulmuştur.Bu çalışma; Holştayn sığırların reprodüktif parametreleri ve 305 günlük süt verimleri üzerine etkili olabileceği düşünülen işletme ve mevsim faktörlerine göre gruplandırılmıştır. Reprodüktif parametrelerin ve süt verim özelliklerinin istatistiksel analizleri yapılmış, elde edilen veriler değerlendirilerek diğer araştırmacıların yaptıkları çalışmalar ile karşılaştırılmıştır.İşletmelerde ilk tohumlama yaşı, ilk buzağılama yaşı, buzağılama aralığı, buzağılama-ilk tohumlama aralığı, servis periyodu, kuru periyod, gebelik süresi, gebelik başına tohumlama sayısı, gebelik oranı, buzağılama oranı, ilk tohumlamada gebe kalma oranı, ikinci tohumlamada gebe kalma oranı, üçüncü tohumlamada gebe kalma oranı, 305 günlük süt verimi genel ortalamaları sırasıyla; 17,5 ay (525 gün), 30,4 ay (912 gün), 427,9 gün, 62,8 gün, 146,6 gün, 64,7gün, 281,4 gün, 4,3, % 80,7 ; %73,5 ; %4,4 ; %26,1 ; %28,8 ; 8364,7 kg olarak bulunmuştur.İşletme gruplarının; ilk tohumlama yaşı, ilk buzağılama yaşı, buzağılama aralığı, buzağılama-ilk tohumlama aralığı, servis periyodu, kuru periyod, gebelik süresi, gebelik başına tohumlama sayısı, süt verimi gibi reprodüksiyon parametreleri üzerine etkisi önemsiz (P>0,05) bulunmuştur.Mevsim gruplarının ise süt verimine etkisinin istatistiksel açıdan önemli (P 0,05) olduğu belirlenmiştir. Kış aylarında süt veriminin artış gösterdiği yaz aylarında ise azaldığı saptanmıştır.Bu çalışmada elde edilen reprodüktif parametre değerleri ile birçok araştırmacı tarafından Holştayn sığırlarda yapılan araştırmalar sonucunda hedef olarak belirlenen reprodüksiyon parametreleri arasında değerlendirme yapıldığında, Ezine ilçesindeki işletmelerde reprodüksiyon yönetiminin oldukça yetersiz olduğu gözlemlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Holştayn, işletme yönetimi, reprodüksiyon parametreleri, süt sığırı, süt verimi.