Akut koroner sendrom tanısı almış hipertansif bireylerde DASH diyetinin kardiyak parametreler ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HACI ÖMER YILMAZ
Danışman: Nurcan Yabancı Ayhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, akut koroner sendrom tanısı almış hipertansif bireylerde DASH beslenme planının kardiyak parametreler ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışma, Gümüşhane Devlet ve Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Polikliniği'ne başvuran 38-64 yaş arası 34 obez olmayan erkek birey dahil edilmiştir. Bireylerin yaş, cinsiyet ve fiziksel aktivite düzeylerine göre DASH beslenme planı hazırlanmıştır. Bireylerin DASH beslenme planına uyumunu artırmak için 15 günde bir telefonla veya yüz yüze iletişime geçilmiştir. Çalışma süresi 12 haftadır. Bireylerin besin tüketimleri (6.hafta ve 12.hafta), antropometrik ölçümleri, kan basıncı ölçümleri, fiziksel aktivite düzeyleri, biyokimyasal ve kardiyak parametreleri, MacNew Kalp Sağlığı ile İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği ve DASH beslenme planına uyumları çalışma başlangıcında ve 12 hafta sonunda kaydedilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin ortalama yaşı 55,5±7,0 yıldır. Bireylerin çalışma sonunda başlangıcı göre DASH beslenme uyum puanları 3,01±1,67'den 6,58±1,25'e yükselmiştir (p<0,05). Bireylerin çalışma başlangıcına göre anlamlı derecede bel çevresi (2,8±2,9 cm), kalça çevresi (2,6±1,7 cm), vücut yağı (%2,5±3,3) azalış, kas kütlesi (2,8±3,2 kg) artış göstermiştir (p<0,01). Bireylerin çalışma başlangıcına göre açlık kan şekeri (11,2±9,2 mg/dL), üre (4,6±5,0 mg/dL), kreatinin, ürik asit (0,4±0,5 mg/dL), total kolesterol (46,6±36,9 mg/dL), LDL-K (39,0±30,8 mg/dL), sistolik (8,4±13,2 mmHg) ve diyastolik kan basıncı (6,1±9,1 mmHg) azalmıştır (p<0,05). Bireylerin çalışma başlangıcında %76,5'nin ejeksiyon fraksiyon %'si normalken, çalışma sonunda bu oran %88,3'tür. Bireylerin ejeksiyon fraksiyon %'si (%2,3±5,8), septal e ve a (1,7±2,4 cm/sn ve 3,0±2,6 cm/sn), lateral e ve a (1,1±2,5 cm/sn) ve 1,7±3,0 cm/sn) değerleri başlangıca göre anlamlı derecede artmıştır (p<0,05). Çalışma sonunda bireylerin MacNew Kalp Hastalığı Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği genel, sosyal, fiziksel ve duygusal skorları anlamlı olarak artmıştır (p<0,01). Çalışma sonunda oluşan antropometrik ölçümler, biyokimyasal parametreler (üre ve kreatinin hariç), kardiyak parametreler ve yaşam kalitesi puanlarındaki (sosyal puan hariç) değişimler ile DASH beslenme planı uyumu ile pozitif anlamlı korelasyon tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, akut koroner sendrom tanısı almış hipertansif bireylerde DASH beslenme planı, değiştirilebilir risk faktörleri ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkiler göstermiştir. Akut koroner sendrom ve hipertansiyonun birincil ve ikincil koruma planlamasında DASH beslenme planının önerilmesi; hastalığın ilerleyişi ve tedavi sonuçlarını pozitif etkilebileceği düşünülmektedir.