1930'lardan 1960'lara geçişte devletçilik ve planlamanın dönüşümü: Forum dergisindeki tartışmalar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ SOMEL

Danışman: FİLİZ ZABCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1930'LARDAN 1960'LARA GEÇ ŞTEDEVLETÇ L K VE PLANLAMANIN DÖNÜŞÜMÜ:FORUM DERG S 'NDEK TARTIŞMALARAli SomelÖZET1930'lu yıllar ve 1960'lı yıllar Türkiye'nin siyasi tarihinde devletçi ve planlamacıpolitikaların izlenmesi bakımından iki önemli dönemi oluşturmaktadır. Devletçilik vesanayi plancılığı 1930'lara damga vururken, sosyal devlet ve kalkınma plancılığı1960'ların başat politikası olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, liberal olarakbilinen 1950'lerin geçiş dönemi incelenerek öncül ve ardıl dönemler arasındakiparalellik sorgulanmaktadır. Çalışmada, bir grup akademisyenin çıkardığı Forum dergisigeçiş dönemini devlet dışı bir perspektiften tartışmanın unsurlarını bize verecek birprizma olarak kullanılmakta ve incelememizin temel eksenini oluşturmaktadır.1950'lerin önceki ve sonraki dönemler arasında bir kesinti mi yoksa bir köprü müoluşturduğunu anlayabilmek için birer kavram çiftini ölçüt alarak, dönüşümün uygulamave söylemlerine odaklanacağız. Bunlar sermaye birikimi / piyasacılık ve bağımsızlıkçılık/ toplumculuk kavramlarıdır. Temel soru, bu kavram çiftlerinin devletçilik veplanlamanın dönüşümünde nasıl bir rol oynadıkları ve bu politikaları nitelemedüzeylerinde nasıl bir ağırlık kayması yaşandığıdır. Hipotezimiz, bağımsızlıkçılık vekalkınmacılık söylemi doğrultusunda bir eğilim oluştuğu, fakat piyasacı perspektifinbaşından itibaren belirleyici olduğudur. Ne var ki, Forum dergisindeki teorik ve siyasitartışmalar, Soğuk Savaş dönemi ve dünya kutupları arasındaki çok boyutlu mücadeledüzlemlerinde Türkiye'nin 1950'li yılların iç ve dış dinamiklerine bir uyum deneyimigeçirdiğini ve 1960'ların devletçilik ve planlama politikasının, liberalizm vedevletçiliğin, yani söylemsel bir toplumculuk ile ABD merkezli gerçek bir piyasacılığınsentezi olduğunu göstermektedir.