TATLI MISIRDA (Zea mays convar. saccharata L.) TOHUM GÜCÜ TESTLERİNİN TARLA ÇIKIŞI VE DEPO ÖMRÜNÜN TAHMİNİNDE KULLANILMASI

ELİF ÇATIKKAŞ

TATLI MISIRDA (Zea mays convar. saccharata L.) TOHUM GÜCÜ TESTLERİNİN TARLA ÇIKIŞI VE DEPO ÖMRÜNÜN TAHMİNİNDE KULLANILMASI

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF ÇATIKKAŞ

Danışman: İbrahim Demir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, tohum güç testlerinin (standart çimlenme, kökçük çıkış, soğuk test, hızlı yaşlandırma testi, elektriksel iletkenlik testi) iki ayrı ekim döneminde tarla çıkış oranı ve depolama sonrası (12 ay, %9-10 tohum nemi, 20  2 C sıcaklık) çimlenme ile ilişkisini saptamak amacıyla 8 adet tatlı mısır (Zea mays cv. saccharata) tohum partisinde yürütülmüştür. KÇ testi 32-79 saat arasında 2 mm'lik kökçük çıkışını, soğuk test 5 C'de 2 gün ve 4 gün 25 C'de tutma sonrası toplam ve normal çimlenme, HYT 41 C'de 72 saat %100 oransal nemde tutulma, Eİ testi ise 40 ml distile suda, 20 tohumu 4 ve 8 saat tutma şeklinde gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ST ve HYT testleri sonrası KÇ ve HYT sonrası Eİ testide yapılmıştır. Tohum gücü testleri tarla çıkış oranı ve depolama sonrası çimlenme ile farklı düzeylerde istatistiksel olarak anlamlı seviyede ilişkili bulunmuştur. Hem tarla çıkış oranı hem de depolama çimlenmesi ile en yüksek düzeyde anlamlılık veren tohum gücü testleri soğuk test ve hızlı yaşlandırma testleri olmuştur. Tez sonuçlarına göre STN (r=0.945, P0.001), ST+KÇ79 (r=0.920, P0.01) ve HYT72 (r=0.844, P0.01) tatlı mısırda tarla çıkışı ve depolama çimlenmesinin tahmininde en başarılı testler olarak öne çıkmaktadır. KÇ72, KÇ79 ve standart çimlenme testleri, tarla çıkış oranının tahmininde başarılı sonuçlar vermiş olsa da, depolama çimlenmesinde hiçbir örneklerde anlamlı ilişki saptanmamıştır. Eİ testi ise az sayıda anlamlılık vererek göreceli olarak diğer testlere göre daha başarısız bulunmuştur. Sekiz tohum partisi ile yapılan çalışmanın daha yüksek sayıda tohum partisi ile tekrarlanması testlerin geniş kapsamlı kullanımını tatlı mısır türünde yaygınlaştıracaktır.