Türkiye`de izole edilen şap viruslarının genetik ve antijenik karakterizasyonu

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VİROLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜNAL PARLAK

Danışman: FERAY ALKAN

Özet:

72 ÖZET Türkiye'de İzole Edilen Şap Viruslarının Genetik Ve Antijenik Karakterizasyonu Şap Hastalığı yalnızca çiftlik hayvanlarını etkileyen bir hastalık olmayıp aynı zamanda canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin ticaretindeki uluslararası kısıtlamalar nedeniyle ekonomik önemi en fazla olan hastalıklardan birisidir. 7 farklı serotipin bulunması ve serotipler içinde antijenik farklılıkların çok görülmesi sebebiyle etkili bir immunizasyon için aşı suşlarının sahadaki suşlar ile uygunluk göstermesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de izole edilen şap virusu tipleri, amipleri ve varyantların belirlenmesi, bunların farklı ülkelerdeki genotipler ile karşılaştırılması ve kullanılan aşı suşları ile antijenik ve genetik yakmlıklarının değerlendirilerek hastalığın epidemiyolojisinin moleküler düzeyde incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 24 O, 32 A tipi izolatın nükleotid dizi analiz yöntemiyle elde edilen VP1 geninin 3' ucundan 165 nükleotidlik dizileri karşılaştırılmış ve saha izolatları İle mevcut aşı suşları antijenik yakınlıkları ELISA yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Türkiye'de 1999-2005 yıllan arasında A tipinde iki farklı genetik grubun (A Iran 96 ve A Iran 99) varlığı tespit edilmiş ve bu gruplardan A Iran 96 içerisinde 5 farklı alt grup olduğu belirlenmesine rağmen A Iran 99 tek grup altında toplanmıştır. İzole edilen tüm O tipi viruslar tek genotip altında toplanmışlar ve 6 alt gruba ayrılmışlardır. İllegal hayvan hareketleri sebebiyle orta doğu kökenli A ve O tipi şap viruslarının zaman zaman ülkemize girdiği ve salgınlara sebep olduğu ortaya çıkmıştır. Antijenik karakterizasyon bulgulan O tipi ve A/Iran/96 saha virusu izolatları ile aşı suşlan arasında genelde iyi derecede antijenik ilişkinin bulunduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte, A/Iran/99 viruslarının aşı susu ile olan ilişkisi genelde orta dereceli bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Şap hastalığı virusu, Genetik karakterizasyon, Antijenik karakterizasyon.