Türkiye'de hazine taşınmazları politikasının değişimi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLGE CİVELEK

Danışman: Can Umut Çiner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hazine taşınmazlarının maliki Maliye Hazinesidir. Maliye Hazinesi de devletin hazinesidir. Devletin yönetimi altındaki hazine taşınmazlarının yönetiminde, zamana ve kamusal ihtiyaçlara bağlı olarak çok çeşitli politikalar uygulanmış ve buna bağlı olarak birçok hukuki düzenleme yapılmıştır. Bu tezde, hazine taşınmazlarında etkili olan belirli politikalar ele alınmıştır. Politikaların açıklanmasına geçilmeden önce tezin ana kavramı olan hazine taşınmazı kavramının ne olduğu belirlenmiştir. Sonrasında hazine taşınmazlarının yönetiminde etkili olan politikalar, kamu yararı- piyasa odaklılık ikiliğinde iki ayrı bölüme ayrılmıştır. İki bölüm arasında tarihsel süreç olarak bölümleme ise kesin olarak yapılamamaktadır. Çünkü belirlenen politikaların uygulama süreçleri farklılık göstermektedir. Fakat 1980'ler, politikaların kamu yararı-piyasa odaklılık ikiliğinde, kamu yararından piyasa odaklılığa doğru değiştiği yıllar olarak belirlenebilir. Hazine taşınmazlarının yönetiminde kamu yararı temeline oturan kamu politikalarının, millileştirme, toprak reformu ve iskân politikası olduğu öne sürülmüştür. Piyasa odaklılığı temelinde yürütülen politikalar ise tarım reformu, kentleşme ve özelleştirme politikaları olduğu iddia edilmiştir. Bu politikaların her birinin amaç ve ilkeleri belirlenmiştir. Politikaların uygulanasında kullanılan yönetsel nitelikteki araç ve yöntemler ayrı ayrı belirlenmiştir. Kamu yararından piyasa odaklılığına doğru değişim yaşayan hazine taşınmazları yönetimi süreci açıklanırken, kamu politikası alanından yararlanılmıştır. Kamu yararı temelindeki politikaların kolaylıkla uygulanamadığı ve özellikle toprak reformu politikasının başarısızlıkla sonuçlandığı belirlenmiştir. Piyasa odaklılığı temelinde uygulanan politikalarda ise çok daha kolay bir yönetim tarzının olduğu ve diğer politikalar ile karşılaştırıldığında önemli oranda başarı elde edildiği sonucuna varılmıştır.