Sistemik lupus eritematosuslu hastaların periferik kan lenfosit populasyonunda eksprese edilen FAS (CD95)'in belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENDER AKÇAĞLAYAN
Danışman: Tahsin Murat Turgay
Özet:ÖZET Apoptoz, immün sistemin gelişimi, regülasyonu ve fonksiyonları için önemli role sahip fizyolojik bir ölüm şeklidir. Çok sayıda düzenleyici mekanizmanın işe karıştığı kompleks bir süreçtir. Fas (CD95), apoptozun düzenlenmesinde anahtar rol oynayan, timositlerde ve aktif T lenfositlerinde bulunan TNF reseptör ailesinden bir yüzey reseptörüdür. Değişik hücre tiplerine apoptotik sinyallerin geçişini sağlamaktadır. SLE'de DNA ve histonlann da içinde bulunduğu çok sayıda nükleer antijene karşı antikor oluşması söz konusudur; ve hücre dışı nükleer antijenlerin kaynağının artmış apoptoz olabileceği düşünülmüştür. İn vitro olarak hastalık aktivitesi ve apoptozun hızı arasında belirgin korelasyon olduğu ve hücre dışına salınan bu nükleer antijenlerin immün cevap ve immün kompleks oluşumuna neden olduğu öne sürülmüştür. Fakat son zamanlarda yapılan çalışmalarda SLE'deki temel patolojinin Fas genindeki mutasyonlar olduğu gösterilmiş ve SLE hastalarında random mutasyonu olan; belki de azalmış apoptoza bağlı olarak, mevcudiyetini devam ettirdiği öne sürülmüştür. Fas ile ilişkili apoptozda reseptör-ligand ilişkisi ile oluşan hücre ölümü söz konusudur. Efektör hücrede bulunan (FasL)'ın hedef hücredeki Fas ile ilişkili hedef hücredeki apoptotik sinyallerin aktivasyonuna neden olur. Fas ve FasL periferik toleransın sağlanmasında rol alırlar. T hücre gelişimi ve proliferasyonunda ve self toleransın sağlanmasında fonksiyonları olduğu düşünülmektedir. Periferde bulunan otoreaktif T hücrelerinin klonal delesyonu ve T hücre aktivasyonu ile indüklenen hücre ölümünde rolü vardır. SLE'nin patogenezine Fas ve Fas aracılı apoptozun rolü halen çözümlenmemiş sorunları beraberinde taşır. Biz yaptığımız çalışmada; SLE'li hastaların periferrik kan lenfositlerinde Fas antijen ekspresyonunu hem naive hem de hafıza CD4+ ve CD8+ T lenfositlerinde göstermeye 28çalıştık. Ayrıca Fas ekspresyonunun hastalık aktivitesi ile ilişkili olup olmadığını araştırdık.Elde ettiğimiz sonuçlarda CD4+ T hücre populasyonunda hafıza (CD45RO+) hücrelerde Fas antijen ekspresyonunu kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulduk (p 0.05). Hastalık aktivitesi ve Fas ekspresyonu arasında korelasyon tespit edilmedi. Sonuçlarımız bu konuda yapılan çalışmalarla benzerlik göstermektedir. SLE'li hastaların lenfositlerinde saptanan birbiriyle çelişkili gözlemlerin bulunması apoptozu düzenleyen mekanizmaların tam olarak ortaya konulmasından sonra bu gözlemlerin yorumlanması mümkün olacaktır. 29