Bruksizmi olan bireylerde sagittal split ramus osteotomisinde farklı fiksasyon yöntemlerinin mekanik davranışının botoks öncesi ve sonrası sonlu eleman analiziyle değerlendirilmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK KOCAMAZ
Danışman: SERPİL ALTUNDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dentofasiyal deformiteler; çiğneme, konuşma ve solunum gibi fonksiyonel sorunların yanı sıra estetik kaygılara da yol açarak bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu deformitelerin cerrahi tedavisinde en sık uygulanan yöntemlerden biri sagittal split ramus osteotomisi (SSRO) olup, operasyon sonrası stabilitenin sağlanmasında kullanılan fiksasyon yöntemleri belirleyici rol oynamaktadır. Bruksizm, aşırı çiğneme kuvvetleri ile kemik, diş ve eklem dokuları üzerinde yıkıcı etkilere yol açabilen önemli bir parafonksiyonel alışkanlıktır. Bu nedenle, bruksizmli bireylerde uygulanan fiksasyon yöntemlerinin mekanik güvenilirliğinin araştırılması klinik açıdan kritik öneme sahiptir. Botulinum toksin tip A (BoNT-A), bruksizm tedavisinde sıkça kullanılan bir yöntem olup çiğneme kas kuvvetinde yaklaşık %40 oranında azalma sağlamaktadır. Böylece SSRO sonrası fiksasyon sistemlerine binen yükler de azalabilmektedir. Ancak literatürde bruksist koşullarda BoNT-A uygulaması öncesi ve sonrasında farklı fiksasyon yöntemlerinin karşılaştırıldığı kapsamlı bir analiz bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, SSRO sonrasında kullanılan farklı fiksasyon yöntemlerinin mekanik davranışlarını, bruksist koşullarda ve BoNT-A uygulaması sonrası koşullarda sonlu elemanlar analizi (SEA) ile incelemektir. Çalışmada, 5 mm mandibular ilerletme sonrası oluşturulan üç boyutlu modellerde tek plak, çift düz plak, plak-bikortikal vida kombinasyonu, iki bikortikal vida ve üç bikortikal vida konfigürasyonları değerlendirilmiştir. Bruksizm varlığında 1000 N, BoNT-A sonrası ise 600 N kuvvet uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, parafonksiyonel yükler altında hem kortikal hem de trabeküler kemikte en düşük stres değerleri ve en homojen dağılımın çift düz plak (Model 2) ile elde edildiğini göstermiştir. Buna karşın en olumsuz stres profilleri kortikal kemikte iki bikortikal vida (Model 4), trabeküler kemikte ise tek plak (Model 1) ile gözlenmiştir. BoNT-A sonrası tüm modellerde yaklaşık %40 düzeyinde stres azalması saptanmış ve özellikle Model 2'de deplasman değerlerinde belirgin iyileşme kaydedilmiştir. Sonuç olarak, bruksizmli bireylerde SSRO sonrasında çift düz plak fiksasyonunun en güvenli seçenek, tek plak ve iki bikortikal vida düzeneklerinin ise en riskli yöntemler olduğu belirlenmiştir. BoNT-A uygulaması ise donanım yorgunluğunu azaltarak erken iyileşme döneminde stabiliteye ek katkı sağlamaktadır.