Kronik solunum yetmezliği olan hastalarda evde uzun süreli non invaziv mekanik ventilasyonun yaşam kalitesi ve fizyolojik parametreler üzerine etkisi

AYCAN YÜKSEL

Kronik solunum yetmezliği olan hastalarda evde uzun süreli non invaziv mekanik ventilasyonun yaşam kalitesi ve fizyolojik parametreler üzerine etkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYCAN YÜKSEL

Danışman: AKIN KAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Kronik hiperkapnik solunum yetmezliği, KOAH, OHS ve göğüs duvarı hastalıkları gibi farklı nedenlere bağlı olarak gelişen önemli bir klinik sorundur. Son yıllarda yapılan bazı çalışmalarda, bu hastalarda evde uzun süreli NIMV (ENIMV) tedavisinin hastaların yaşam kalitelerini artırdığı, hastaneye yatış sıklığını azalttığı bildirilmiştir. Ancak, aksini destekleyen çalışmalar da mevcut olduğundan ENIMV'un etkileri tartışmalıdır. Çalışmamızın amacı;kronik hiperkapnik solunum yetmezlikli hastalarda, ENIMV'un sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, uyku kalitesi, akciğer fonksiyonları üzerine etkilerinin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Prospektif nitelikli bu çalışmaya, kliniğimizde hiperkapnik solunum yetmezliği nedeni ile ENIMV tedavisi verilen KOAH(n:60) ve restriktif akciğer hastalığı (RAH) (n:42) mevcut 102 hasta dahil edilmiştir. Hastaların son üç yıldaki hastaneye yatış sıklıkları ve süreleri, solunum fonksiyon testleri, akciğer volüm ve kapasiteleri, CO difüzyon kapasiteleri, arter kan gazları (AKG), dispne skorları (mMRC: modifiye Medical Research Council) kaydedilmiştir. The Medical Outcome Study 36-Item Short-form Health Survey(SF-36) ve Severe Respiratory Insufficiency(SRI) anketleri ile değerlendirilen sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi skorları ve Pitsburg Sleep Quality Index(PSQI) ile değerlendirilen uyku kalitesi skorları hesaplanmıştır. Bu veriler ENIMV başlandıktan sonra birinci, üçüncü, altıncı ve on ikinci aylarda tekrar değerlendirilmiştir. ENIMV başlanmadan önceki ve başlandıktan bir yıl sonraki sistolik pulmoner arter basıncı (sPAB) ekokardiyografi ile hesaplanmıştır. Birinci yılın sonunda hastaların hastaneye yatış sıklık ve süreleri tekrar değerlendirilmiştir. ENIMV uygulamasına bağlı gelişen yan etkiler kaydedilmiştir. Bulgular: 90 hasta çalışmayı tamamlamıştır. ENIMV verildikten sonra ilk aydan itibaren her iki grupta AKG değerlerinde ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi(SRI, SF-36), uyku kalitesi(Pitsburg) ve dispne(mMRC) skorlarında anlamlı iyileşme saptanmıştır. ENIMV başlandıktan sonra her iki grupta hasaneye yatış sıklığı ve süresinde azalma izlenmiştir. ENIMV başlandıktan sonra sPAB, KOAH grubunda 34.7 mmHgdan 30.1 mmHgya azalmış olup, RAH grubunda değişmemiştir. En sık komplikasyon maske ile rahatsızlık olup ciddi komplikasyonlardan pnömotoraks iki hastada gözlenmiştir. Tartışma: ENIMV etyolojiden bağımsız olarak kronik hiperkapnik solunum yetmezliğinde AKG'larında, yaşam kalitesinde ve hastaneye yatış oranlarında anlamlı iyileşme sağlamaktadır.