MACERA TERAPİSİ TEMELLİ PSİKO-EĞİTİM PROGRAMININ SOSYAL HİZMET UZMANLARININ UYGULAMA BECERİLERİ TEMELİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL HİZMETLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR KESKİN
Danışman: Filiz Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğal ortamda macera aktivitelerini terapötik değişim için kullanan macera terapisi, klinik müdahale ve toplum sağlığı hizmeti olarak bilinmektedir. Ele aldığı sorun alanları bağlamında bu terapi daha çok psikoloji alanında kullanılmaktadır. Ancak farklı ülkelerdeki sosyal hizmet uzmanları farklı müracaatçı gruplarına yönelik olarak macera terapisi gerçekleştirmektedirler. Ülkemizde bu terapi, sosyal hizmet müdahalelerinde kullanılan bir teknik değildir. Ancak macera terapisinin gençlerle yapılan çalışmalardaki olumlu sonuçları dikkat çekicidir. Dolayısıyla bu araştırmada gençlerle sosyal hizmet müdahaleleri gerçekleştiren sosyal hizmet uzmanlarının bu müdahalelerinde macera terapisini kullanabilmeleri için gereksinimlerini ve çalışma koşullarını belirlemek odağa alınmıştır. Bu gereksinime göre sosyal hizmet uzmanlarıyla macera terapisi temelli psiko-eğitim grup çalışması yapılarak bu çalışmanın etkinliğini ve Türkiye'deki gençlerle gerçekleştirilebilmesine yönelik önerilerini değerlendirmek hedeflenmiştir. Bu araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarında farklı gençlik gruplarıyla açık havada çalışan 18 sosyal hizmet uzmanıyla çevrimiçi derinlemesine görüşme yapılmıştır. Bu görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Derinlemesine görüşme yapılan bu sosyal hizmet uzmanlarının 12'si ile macera terapisi temelli psiko-eğitim grup çalışması çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın son aşamasında ise bu grup çalışmasına katılan sosyal hizmet uzmanlarıyla odak grup görüşmeleri çevrimiçi olarak yapılmıştır. Odak grup görüşmelerinde kendini ifade edemediğini düşünen katılımcılarla ek derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın birinci ve üçüncü aşamasında verilerin tematik analizi, ikinci aşamasında ise verilerin betimleyici analizi yapılmıştır. Analiz sürecinde sadece sosyal hizmet uzmanlarıyla yapılan görüşmeler değil, her bir görüşme ya da oturum sonrasındaki analitik ve yansıtıcı notlar da kullanılmıştır. Verilerin analizinde herhangi bir istatistik programı kullanılmamıştır. Araştırma gençlerle sosyal hizmet müdahalelerinde bu terapinin kullanılabilmesi için kurumsal, yasal, sosyal politika, bu konuda yetkin uzman, devlet güvencesi, sektörel işbirliği gibi pek çok bağlamda desteğe ihtiyaç olduğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra macera terapisi temelli psiko-eğitim grup çalışmasının ve odak grup çalışmasının da gösterdiği üzere macera terapisi, gençlerle sosyal hizmet alanında sadece gençler açısından değil bu gençlere yönelik müdahaleler gerçekleştiren sosyal hizmet uzmanları, müdahaleleri ve dolayısıyla gençlik refahı alanı için oldukça önemlidir. Bu araştırma gençlik refahı alanında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının müdahalelerinde macera terapisinin neden olması gerektiğini ve bu müdahalelerde nasıl kullanılabileceğini teorik açıdan pratik örneklerle desteklemesi bağlamında önemlidir. Dolayısıyla bu çalışmanın her üç aşamasında gerçekleştirilen çalışma sonuçlarının öncelikle gençlik refahı alanında bu terapiyi kullanmak isteyen sosyal hizmet uzmanlarına, bu konuda politika yapıcılara, sosyal hizmet akademisyenlerine ve uygulayıcılarına kanıt temeli oluşturarak rehberlik edeceği öngörülebilir.