Farabi'de akıl ve tasavvuf ilişkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURALİ YEGENOV

Danışman: İBRAHİM MARAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hazır bulunan araştırmada öncelikle aklın tarifi ve onun özelliklerinden ayrıntılı bir şekilde bahsedilmiştir. Ardından da Farabi'nin akıl anlayışı ve onun tarif etmiş olduğu aklın tasavvufi yönü tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu tez, önsöz, giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmuştur. Birinci bölümde genel olarak aklın tarifine ve özellikle Farabinin Aklı nasıl tarif ettiğine ilişkin bilgiler sunulmuştur. Devamında ise Aklın, bilgi elde etme sürecindeki işlevini, gelişim aşamalarını ve hakikat karşısındaki konumu açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde Farabide sezgisel bilgiye ulaşmış aklın özellikleri ve tasavvufla kıyası sonrasında elde edilen sonuçları tarif edilmiştir. Burada daha çok ağırlık aklın tasavvuf kanalıyla değerlendirilmesi araştırıldığından, zaman zaman Başta Yesevi olmak üzere birkaç mutasavvufun görüşleri eklenmiştir. Mutasavvufların görüşlerine atıfta bulunurken tasavvufun da felsefe kadar akla önem verdiği anlaşılmıştır. Farabi?de aklın ahlaki yönü işlenirken, onun tasavvufla yakından ilişkili olduğu belirtilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak aklın, iyi ve kötüyü ayırt etmek suretiyle kullanıldığında, en büyük gayelerden birisi olan ahlaki erdeme ve mutluluğa vasıta olacağı tespit edilmiştir.