Erken dönem uyum bozucu şemalar ile sürekli öfke ve öfkenin ifade ediliş biçimi arasındaki ilişkiler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Adli Bilimler Enstitüsü, Adli Psikoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ERDOĞDU
Danışman: Şennur Kışlak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar ile Sürekli Öfke ve Öfkenin İfade Ediliş Biçimi Arasındaki İlişkiler Zihnin nasıl çalıştığına ilişkin, aynı zamanda kişilerin kendi iç dünyalarında, yakın ilişkilerde ya da sosyal ortamlarda ortaya çıkan öfke sorunlarına uygulanabilecek bilgilerin son yirmi yıldır birikiyor olması, önemli bir aşama olarak kabul edilebilir. Bu süreçte psikolojik sorunların açıklanmasında özellikle bilişsel terapi adı verilen yaklaşımdan yararlanılmaktadır. Bu yaklaşım insanların sorunlarını alevlendirmek ya da çözmek için zihinlerini nasıl kullandıkları konusunda açıklamalar sunmaktadır. Şema Terapi daha derine inen çocukluk ve ergenlik temellerini keşfetmede oldukça sistematik, yenilikçi terapidir. Bu çalışmada erken dönem uyum bozucu şemalar ile sürekli öfke ve öfkenin ifade ediliş biçimi arasındaki ilişkiler incelenmiş, ayrıca cinsiyet açısından söz konusu değişkenler arasındaki farklar ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemi Gazi Üniversitesinde eğitim gören 17-25 yaşları arasında 200 öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcılara, Young Şema Ölçeği ve Sürekli Öfke-Öfke İfade Tarzı Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada ileri sürülen tüm hipotezler elde edilen bulgular tarafından desteklenmiştir. Bulgular kadın katılımcıların, erkek katılımcılara oranla daha fazla duygusal ve fiziksel şiddet öyküsü olduğunu, daha fazla erken dönem uyum bozucu şemaya sahip olduğunu ortaya çıkarmıştır. Regresyon analizlerine göre; ayrılma ve dışlanma şema alanı ile aşırı tetikte olma şema alanları sürekli öfkeyi yordamaktadır. Başkalarına yönelimlilik ile zedelenmiş sınırlar şema alanları durumluluk öfkeyi yordamaktadır. Zedelenmiş özerklik, ayrılma ve dışlanma ile zedelenmiş sınırlar şema alanları kontrol altına alınmış öfkeyi yordamakta olup; zedelenmiş özerlik, ayrılma ve dışlanma ile aşırı tetikte olma ve baskılama şema alanları dışa vurulan öfkeyi yordamaktadır. Ayrılma ve dışlanma ile zedelenmiş sınırların da içte tutulan öfkeyi yordadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: erken dönem uyum bozucu şemalar, öfke ifade stilleri, sürekli öfke, şema terapi