Türkiye'deki Daphnia cinsine ait bazı türlerin filocoğrafyası

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU ÖZDEMİR

Danışman: AHMET ALTINDAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Türkiye?de bulunan bazı Daphnia türlerinin morfolojik ve moleküler sistematiklerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve filocoğrafyalarının araştırılması amaçlanmıştır. Morfolojik sistematikte ışık mikroskobu ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) tekniklerinden faydalanılmıştır. Moleküler sistematik için mitokondriyal DNA?nın Sitokrom C oksidaz alt ünite I (COI ) geni kullanılarak dizi analizi çalışması yapılmıştır. Populasyonlar arasındaki genetik farklılaşmalar, COI geninin 540 baz çifti (bç) kısmı kullanılmak üzere, filogenetik analiz yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Karşılaştırma olanağı sunmak için GenBank veri tabanından COI genine ait 26 dizi çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma sonucunda, morfolojik ve moleküler sistematik birbiriyle uyumlu bulunmamıştır. Morfolojik teşhis ile 5 türün (D. cucullata, D. curvirostris, D. galeata, D. magna ve D. pulex) varlığı tespit edilmiştir. Morfolojik taksonomi ile Daphnia pulex olarak tanımlanan tür, moleküler taksonomi ile Kimura-2-Parametresine göre %16,1 dizi farklılığı ile iki monofiletik gruba ayrılmış ve bunların aynı tür kompleksine ait farklı türler olabileceği düşünülmüştür. GenBank örnekleri ile değerlendirildiğinde D. pulex TR1 olarak adlandırılan monofiletik grubun D. pulex Leydig, 1980 ile %99 benzerlik gösterdiği, D. pulex TR2 olarak adlandırılan monofiletik grubun ise en yakın akrabasının %5,4 dizi farklılığı ile D. tenobrosa olduğu tespit edilmiştir. Populasyonlar arası genetik farklılaşma 0,90669 FST değeri ile en fazla Daphnia pulex TR2 monofiletik grubuna ait bulunmuştur. Populasyonlar arası genetik farklılığın yüksek olması ve gen akışının olmaması, coğrafik bariyerlerden ziyade bölgesel adaptasyonla açıklanmıştır. Bu çalışma ile Daphnia pulex kompleksi içerisindeki isimlendirme ve sınıflandırma probleminin altı çizilmiş, detaylı morfolojik çalışmaların bu problemi çözmeye yardımcı olacağı ve biyocoğrafik yorumların önünü açacağı düşünülmüştür.