60-72 Ay Arasındaki Çocukların Dil Gelişimleri, Temel Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri ve Görsel Algı Düzeylerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AZİZ KÜÇÜKKELEPÇE
Danışman: AYSEL KÖKSAL AKYOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, 60-72 ay arasındaki çocukların dil gelişimi, temel matematiksel akıl yürütme becerileri ve görsel algı düzeylerini belirlemek ve çocukların dil gelişimi, temel matematiksel akıl yürütme becerileri ile görsel algı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Bu çalışmaya İstanbul İl merkezinde bulunan özel anaokullarına devam eden ve ebeveynleri tarafından izin verilen 60-72 ay aralığındaki 103 çocuk dahil edilmiştir. Veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan çocuklar ve aileleri hakkında bilgi edinmek için "Genel Bilgi Formu", dil becerileri düzeylerini belirlemek için Hresko, Reid ve Hamil (1999) tarafından geliştirilmiş, Güven ve Topbaş (2014) tarafından uyarlanmış olan 'Erken Dil Gelişimi Testi Üçüncü Versiyonu (TEDİL)', çocukların temel matematiksel akıl yürütme becerilerini belirlemek için Ergül (2014) tarafından geliştirilmiş olan 'Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı' ve görsel algı düzeylerini belirlemek için Frostig (1961) tarafından geliştirilmiş, Aral ve Bütün Ayhan (2016) tarafından uyarlanması yapılmış olan 'Frostig Görsel Algı Testi' kullanılmıştır. Veriler SPSS programına girildikten sonra verilerin normal dağılım gösterip göstermediğine bakılmıştır. Normal dağılım gösteren veriler için t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanırken, normal olmayan dağılımlar için Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H Testi uygulanmıştır. Normal dağılım gösteren puanlarda iki değişkenli faktörlerin etkisini incelemek için ilişkisiz örneklemler için t Testi; ikiden fazla değişkenli faktörlerin etkisini incelemek için ise ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü ANOVA Testi, farklılığın önemli çıkması durumunda, farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla Post Hoc Testi yapılmıştır. Normal dağılım göstermeyen puanlarda iki değişkenli faktörlerin etkisini belirlemek için Mann Whitney U Testi, ikiden fazla değişkenli faktörlerin etkisini belirlemek için ise Kruskal Wallis H Testi, farklılığın önemli çıkması durumunda, farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla Post Hoc Testi kullanılmıştır. Post Hoc Testi'nde parametrik olmayan çoklu karşılaştırma testi ve parametrik Scheffe testi uygulanmıştır. Korelasyona ilişkin bulgularda; 'Erken Dil Gelişimi Testi Üçüncü Versiyonu (TEDİL)'in alt boyutları ile 'Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı'nın alt boyutları arasında, 'Erken Dil Gelişimi Testi Üçüncü Versiyonu (TEDİL)'in alt boyutları ile 'Frostig Görsel Algı Testi'nin alt boyutları arasında, 'Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı' ile 'Frostig Görsel Algı Testi'nin alt boyutları alt boyutları arasında orta ve düşük düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Dil gelişiminde anaokuluna devam süresi değişkeninin İfade Edici Dil alt boyutunda, anne öğrenim durumunun Alıcı Dil, İfade Edici Dil, Sözel Dil alt boyutlarında, baba öğrenim durumunun ile Alıcı Dil ve Sözel Dil alt boyutlarında anlamlı bir farklılığa neden olduğu görülmüştür. Temel matematiksel akıl yürütme becerilerinde anne yaşının Veri Analizi ve Olasılık Tümdengelim alt boyutunda, anne çalışma durumunun Ölçme Tümdengelim alt boyutunda anlamlı bir farklılığa neden olduğu belirlenmiştir. Görsel algı düzeyinde cinsiyetin Algılama Sabitliği ve Mekânla Konumun Algılanması alt boyutlarında, anaokuluna devam süresinin Mekân İlişkilerinin Algılanması alt boyutunda, anne çalışma durumunun Göz-Motor Koordinasyonu, Mekân İlişkilerinin Algılanması ve Frostig Toplam alt boyutlarında anlamlı bir farklılığa neden olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırmada, 60-72 ay arasındaki çocukların dil gelişimi, temel matematiksel akıl yürütme becerileri ve görsel algı düzeylerini belirlemek ve çocukların dil gelişimi, temel matematiksel akıl yürütme becerileri ile görsel algı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Bu çalışmaya İstanbul İl merkezinde bulunan özel anaokullarına devam eden ve ebeveynleri tarafından izin verilen 60-72 ay aralığındaki 103 çocuk dahil edilmiştir. Veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan çocuklar ve aileleri hakkında bilgi edinmek için "Genel Bilgi Formu", dil becerileri düzeylerini belirlemek için Hresko, Reid ve Hamil (1999) tarafından geliştirilmiş, Güven ve Topbaş (2014) tarafından uyarlanmış olan 'Erken Dil Gelişimi Testi Üçüncü Versiyonu (TEDİL)', çocukların temel matematiksel akıl yürütme becerilerini belirlemek için Ergül (2014) tarafından geliştirilmiş olan 'Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı' ve görsel algı düzeylerini belirlemek için Frostig (1961) tarafından geliştirilmiş, Aral ve Bütün Ayhan (2016) tarafından uyarlanması yapılmış olan 'Frostig Görsel Algı Testi' kullanılmıştır. Veriler SPSS programına girildikten sonra verilerin normal dağılım gösterip göstermediğine bakılmıştır. Normal dağılım gösteren veriler için t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanırken, normal olmayan dağılımlar için Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H Testi uygulanmıştır. Normal dağılım gösteren puanlarda iki değişkenli faktörlerin etkisini incelemek için ilişkisiz örneklemler için t Testi; ikiden fazla değişkenli faktörlerin etkisini incelemek için ise ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü ANOVA Testi, farklılığın önemli çıkması durumunda, farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla Post Hoc Testi yapılmıştır. Normal dağılım göstermeyen puanlarda iki değişkenli faktörlerin etkisini belirlemek için Mann Whitney U Testi, ikiden fazla değişkenli faktörlerin etkisini belirlemek için ise Kruskal Wallis H Testi, farklılığın önemli çıkması durumunda, farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla Post Hoc Testi kullanılmıştır. Post Hoc Testi'nde parametrik olmayan çoklu karşılaştırma testi ve parametrik Scheffe testi uygulanmıştır. Korelasyona ilişkin bulgularda; 'Erken Dil Gelişimi Testi Üçüncü Versiyonu (TEDİL)'in alt boyutları ile 'Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı'nın alt boyutları arasında, 'Erken Dil Gelişimi Testi Üçüncü Versiyonu (TEDİL)'in alt boyutları ile 'Frostig Görsel Algı Testi'nin alt boyutları arasında, 'Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı' ile 'Frostig Görsel Algı Testi'nin alt boyutları alt boyutları arasında orta ve düşük düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Dil gelişiminde anaokuluna devam süresi değişkeninin İfade Edici Dil alt boyutunda, anne öğrenim durumunun Alıcı Dil, İfade Edici Dil, Sözel Dil alt boyutlarında, baba öğrenim durumunun ile Alıcı Dil ve Sözel Dil alt boyutlarında anlamlı bir farklılığa neden olduğu görülmüştür. Temel matematiksel akıl yürütme becerilerinde anne yaşının Veri Analizi ve Olasılık Tümdengelim alt boyutunda, anne çalışma durumunun Ölçme Tümdengelim alt boyutunda anlamlı bir farklılığa neden olduğu belirlenmiştir. Görsel algı düzeyinde cinsiyetin Algılama Sabitliği ve Mekânla Konumun Algılanması alt boyutlarında, anaokuluna devam süresinin Mekân İlişkilerinin Algılanması alt boyutunda, anne çalışma durumunun Göz-Motor Koordinasyonu, Mekân İlişkilerinin Algılanması ve Frostig Toplam alt boyutlarında anlamlı bir farklılığa neden olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Dil Gelişimi, Erken Çocukluk Dönemi, Görsel Algı, Temel Matematiksel Akıl Yürütme Becerisi