Eleştirmen olarak Cebrâ İbrâhîm Cebrâ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DOĞU DİLLERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ALİ KILAY ARAZ

Danışman: BEDRETTİN AYTAÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

20.yy Arap edebiyatının önde gelen isimlerinden olan Cebrâ İbrâhîm Cebrâ, edebî eleştiri alanında önemli eserler kaleme almıştır. Bununla birlikte Batı edebiyatından birçok ünlü ismin eserlerini Arapçaya tercüme ederek Arap toplumunun batılı anlamdaki edebiyatları tanımasına katkı sağlamıştır.Bu çalışmada edebî eleştiri üzerine yapmış olduğu çalışmalarından yola çıkarak Cebrâ?nın eleştirmen yönü ele alınmıştır. Çalışma bir giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Modern Arap edebî eleştirisinin doğuşundan 20. yy?a kadar olan gelişimi üzerinde durulmuştur. Ayrıca Arap edebiyatında edebî eleştirinin gelişimi hakkında genel hatlarıyla bilgi verilmiştir. Tezin birinci bölümünde, yaşamının eserleri üzerindeki yansımalarına ışık tutacağı düşünülerek Cebra?nın hayatı ve eserleri üzerinde durulmuştur. Özellikle şiir, roman, hikâye, eleştiri ve çeviri gibi birçok alanda eseri bulunduğu için sadece eserlerinin adlarının verilmesiyle yetinilmiştir. Ayrıca Cebrâ'nın etkilendiği kişilere ve kaynaklara da bu bölümde yer verilmiştir. İkinci bölüm, Cebra?nın edebî eleştiri ile ilgili görüşlerini içermektedir. Cebrâ?ya göre edebiyatın tanımı, işlevi, mahiyeti ve edebiyatın malzemesinin yanı sıra Cebrâ?da şiir eleştirisi, roman eleştirisi, hikâye eleştirisi gibi başlıklar altında eleştirmen yönü ele alınmıştır. Temmûz ve Adonis mitinin Cebrâ üzerindeki etkisi ile Arap şiirinde yenileşme hareketi ve Cebrâ'nın bu hareket içindeki yeri konularına da bu bölümde yer verilmiştir.