İslamiyet öncesi Orta Asya Türk maden sanatlarının gelişimi (M.Ö.IV-M.S.X yüzyıllar)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, GENEL TÜRK TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEÇİL BİRKAN

Danışman: SAADETTİN YAĞMUR GÖMEÇ

Özet:

ÖZET Yüzyıllar boyunca birçok kültür ve uygarlığın gelişmesine olanak sağlamış Türk-Hunlar, geniş kitleleri tek bir bayrak altında toplayıp kültürel olarak inkişaf ettiler. Bu kültürel olgu devam ederek, daha sonra yerini Kök Türklere bıraktı. Kök Türkler Hunlar gibi asker, teşkilatçı, dinamik ve konar-göçer bir topluluktu. Hunlardan intikal eden Türk sanatını en üst düzeye çıkardılar. Son yüz yıl içinde Türk sanatının erken devirlerine ait keşifler büyük ölçüde artmıştır. Orta Asya'da Türklere ait mezarlar, kurganlar, yazıtlar, anıtlar keşfedildikçe Türk sanatlarının kaynaklan hakkında daha fazla bilgi sahibi olduk. Orta Asya bozkırlarında en eski Türk lehçesini konuşan toplulukların sanatları ile ilgili son yenilikler ile bulguları kısaca belirtmek suretiyle, Orta Asya kazılarında gün ışığına çıkan madenden yapılmış eşyalar ve heykel sanatlarımızın ilk ürünlerini tanıtarak, atlı kültür mensubu atalarımızın günlük hayatlarında kullandıkları eşyaları ve onları süsleme gayretlerini değerlendirdik. Bu dönemin sanatçısı, yeteneklerini her gün kullandığı eşyalara uygulayarak onları süslemek amacı ile değerli eserler vermiştir. Hayvanlarla savaş, insanlarla savaş, bozkırın sert iklimi ve amansız kavga, sanalın ana temasım mücadele temeline dayandırmıştı. Hayvan üslubunun figürlerde çok sık karşımıza çıkmasının sebebi de budur. Zamanla bu sembollerin yerini farklı üsluplar almıştır. Bu anlayış iklim ve yaşam şartlarına bağlı olarak değişerek ve gelişerek devam etmiştir. 169