Mezenkimal kök hücrelerinin ve kompozit iskelelerin kullanımıyla kemik doku mühendisliği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYSEL KOÇ

Danışman: Yaşar Murat Elçin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, poli (D,L-laktik-ko-glikolik asit) (PLGA) ve kitosan/hidroksiapatit (K/HA) kompozit iskeleler sırasıyla partikül uzaklaştırma ve dondurarak kurutma yöntemleriyle hazırlandı. PLGA iskeleler malzeme yüzeyinde apatit oluşumu sağlamak için yapay vücut sıvısında inkübe edildi. K/HA iskelelerin bir bölümü insan vasküler endotelyal büyüme faktörü (hVEGF) ve yeşil floresan protein (GFP) sentezleyen adenoviral vektörle transfekte edildi. Mezenkimal kök hücreler Wistar sıçanların kemik iliğinden izole edilerek kültüre alınıp çoğaltıldıktan sonra mineralize PLGA iskelelere statik ve dinamik kültür şartlarında tohumlandı. Çalışmada, fare MC3T3-E1 hücre dizisi ve insan osteoblast hücreleri de hücre kaynağı olarak kullanıldı. MC3T3-E1 hücreleri saf K/HA iskelelere tohumlanırken, hOB hücreleri saf ve transfekte edilmiş K/HA iskelelere tohumlandı. Hücre tohumlanmış iskelelerin 4 hafta boyunca kültürü sürdürüldü. Hücre canlılığı MTT testiyle, osteoblastik fenotip ise alkalen fosfataz aktivitesi, immünhistokimyasal boyamalar ve taramalı elektron mikroskopisi (SEM) ile belirlendi. hOB hücrelerinin K/HA iskele içerisindeki dağılımını ve GFP salımını belirlemek için konfokal lazer mikroskopisi (KLM) kullanıldı. Transfekte edilen K/HA yüzeyindeki hOB hücreleri tarafından üretilen hVEGF, ELISA yöntemiyle belirlendi. SEM bulguları iskelelerin (PLGA ve K/HA) yüksek porözitede ve birbirleriyle bağlantılı gözeneklere sahip olduğunu gösterdi. Histolojik ve SEM bulguları hücrelerin (MKH'lerin, MC3T3-E1 ve hOB hücrelerinin) iskelelerin gözeneklerine yayıldığını ve çoğaldığını gösterdi. İmmünhistokimya çalışmaları hücre tohumlanmış iskelelerin yüksek seviyede osteojenik markör proteinlerini sentezlediğini ortaya koydu. KLM hOB hücrelerinin iskele içerisine homojen dağıldığını ve hücre proliferasyonun inkübasyon süresiyle orantılı arttığını gösterdi. İskele yüzeyindeki hücreler tarafından üretilen hVEGF'un, uygulanan viral dozla paralellik gösterdiği belirlendi. Elde edilen sonuçlar, PLGA ve K/HA (saf ve genle aktive edilmiş) iskelelerin kemik doku mühendisliği için potansiyel taşıdıklarını gösterdi.