Çocuklarda venöz kan alma işlemi sırasında elde kullanılan topun ağrı ve korku düzeyine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP YURDAKUL
Danışman: Figen Işık Esenay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Randomize kontrollü tek kör olan araştırma, venöz kan alınması sırasında 6-12 yaş aralığındaki çocukların avuç içi ve parmaklarıyla kavrayabildikleri tırtıklı ya da düz yapıdaki iki farklı topun kan alınan ekstremitede ya da karşı ekstremitede kavranılmasının oluşturacağı duysal uyaranlar ve aktif dikkat dağıtmanın, kontrol grubuna göre hissedilen ağrı ve anksiyete düzeylerine etkilerini karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi'nde 4 Ocak-18 Haziran 2021 tarihleri arasında 310 çocukla yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında "Bilgi Formu", "Kayıt Formu", "Değerlendirme Formu", "Wong-Baker Yüzler Ağrı Derecelendirme Ölçeği" ve "Çocuk Korku Ölçeği" kullanılmıştır. Çocukların ağrı ve anksiyete düzeyleri işlemden önce ve sonra çocuk ve ebeveyn tarafından değerlendirilmiştir. İşlem sırasında araştırmacının kayıt altına aldığı videoları izleyen iki farklı uzman hemşire de çocukların ağrı ve anksiyete düzeylerini değerlendirmiş, araştırmacı kan alma işlemi ya da değerlendirme yapmamıştır. İşlem öncesi ve işlem sırasındaki ağrı ve anksiyete skorlarının değerlendirilmesinde Wilcoxon testi, ölçek puanlarının gruplar arasındaki farklılığının incelenmesinde, Kruskal Wallis Varyans Analizi, ölçek puanlarının iki grup arası karşılaştırılmasında ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığı Kruskal Wallis çoklu karşılaştırma testi ile incelenmiştir. Araştırma verileri p 0,05). Düz ve tırtıklı top gruplarındaki çocukların ağrı düzeylerinin kontrol grubuna göre daha az olduğu, tırtıklı topun ağrı düzeyini azaltmada düz topa göre daha etkili olduğu belirlenmiştir (p 0,05) saptanmıştır. Ağrı ve anksiyete düzeyleri arasında pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyetin ağrı ve anksiyete düzeyleri ile ilişkili olmadığı, fizyolojik parametrelerin venöz kan alma işlemine bağlı olarak değişim göstermediği ve en son kan alınma zamanı ile ağrı ve anksiyete düzeyleri arasında ilişkili olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Venöz kan alma gibi girişimsel işlemlerde düz ve tırtıklı topun kullanılmasının çocukların ağrı ve anksiyete düzeyini azaltacağı ve atravmatik bakım sağlayacağı düşünülmektedir.