Süt dişlerinde farklı çürük temizleme yöntemlerinin etkinliğinin mikro bilgisayarlı tomografi ve sem-edx ile değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SUNA NUR GÖKÇE

Danışman: Levent Özer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mezial ya da distal yüzeylerinin sadece birinde orta derinlikte arayüz çürüğü bulunan, herhangi bir restorasyon yapılmamış 50 adet süt molar diş çalışmamıza dahil edilmiştir. Rastgele üç gruba ayrılan dişlere süre tutularak sırasıyla BRIX-3000, ART ve geleneksel yöntemlerle çürük temizliği yapılmış ardından FUJI-IX materyali ile restore edilmiştir. Mikro-BT değerlendirmesinde kalibrasyon amacıyla hidroksi apatit fantomları kullanılmış, CTAn yazılımında her bir örneğin kavite sınırları belirlenerek Region of Interest (ROI) seçilmiş ve her bir örneğin dentin mineral yoğunluğu hesaplanmıştır. Ardından her gruptan rastgele seçilen 5 diş meziodistal yönden iki eşit parçaya ayrılmış ve parçaların birine kavite tabanındaki üç noktadan ve karşıt taraftaki sağlam dentindeki bir noktadan SEM-EDX analizi yapılmıştır. Çalışma gruplarının çürük temizleme sürelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p 0,05). BRIX-3000, ART ve geleneksel yöntem gruplarının hepsinde etkili çürük temizliği yapılabildiği sonucuna ulaşılmıştır. Grupların kendi içinde okluzal yarımdaki, servikal yarımdaki ve tüm kesitlerdeki dentin mineral yoğunluğu karşılaştırmalarında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Bu sonuçtan yola çıkarak kısa sürede daha az kesit seçimi yaparak kavitenin dentin mineral yoğunluğu ölçüldüğünde tüm yüzey için fikir sahibi olunabileceği söylenebilir. SEM-EDX analizinde BRIX-3000, ART ve geleneksel yöntem gruplarında %Ca değerleri sırasıyla 65.60, 57.75, 65.73; %P değerleri sırasıyla 25.34, 23.79, 26.03 ve Ca/P oranı sırasıyla 2.57, 2.58 ve 2.53 olarak bulunmuştur (p>0,05). İstatistiksel olarak anlamlı olmayan bu farklılık ile her üç yöntemin de etkili bir şekilde çürük temizliği yaptığı ve dentinin mineral içeriğine olumsuz etki yapmadığı görülmüştür. Bütün grupların kendi içindeki karşılaştırmasında sağlam dentin ve kavite tabanı arasında %Ca değerleri arasında fark görülmezken (p>0,05) %P değerleri sağlam dentin grubunda daha yüksek bulunmuştur (p 0,05). ART ve geleneksel yöntem gruplarında ise Ca/P oranı istatistiksel olarak anlamlı şekilde sağlam dentinde daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Çalışmamızın sonuçlarına göre süt molar dişlerin ara yüzeylerindeki orta derinlikteki çürüklerde BRIX-3000 jeli kullanıldığında etkili çürük temizliği yapılabileceği görülmüştür. Minimal invaziv yaklaşımlardan olan kemomekanik yolla çürük temizliğinde yeni bir materyal olan BRIX-3000 jeli geleneksel yöntem ve atravmatik restoratif tedaviye iyi bir alternatif olabilir.