Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara ebeveyn merkezli sosyal iletişim öğretimi müdahale programının etkililiğinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ÖZEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜLENT KOCA
Danışman: İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma kapsamında, OSB olan çocukların sosyal iletişim becerilerini desteklemeye yönelik ebeveynleri iletişim öğretmenleri olarak yetiştirmeyi amaçlayan Proje ImPACT (ETKİ) (Ingersoll ve Dvortcsak, 2019) müdahale programının, ebeveynlerin OSB olan çocuklarıyla etkileşim davranışlarını geliştirme üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ebeveynlerin etkileşim davranışlarının yanı sıra müdahale programına katılan OSB olan çocukların sosyal iletişim becerileri gözlenmiş ve gelişimleri kaydedilmiştir. Araştırma öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desende planlanmış ve yürütülmüş olup yedi kontrol yedi deney olmak üzere toplam 14 OSB olan çocuk ve annesi ile yürütülmüştür. Araştırmaya dâhil edilecek katılımcıların katılımcıların belirlenmesinin ardından araştırmanın pilot çalışma sürecine başlanmıştır. Pilot çalışma sürecinin tamamlanmasının ardından deney uygulamalarına geçilmiş ve çalışmalar titiz bir şekilde yürütülmeye çalışılmış olup, altı haftalık Etkileşimli Öğretim Teknikleri odaklı müdahale programı uygulanmış ve süreç içerisinde veriler toplanmıştır. Sonuç olarak, müdahale sonrasında deney grubunda bulunan ebeveynlerin etkileşim davranışlarını sergileme sıklıkları ve davranışların çeşitliliği artış göstermiştir. Kontrol grubunda bulunan ebeveynlerin etkileşim davranışlarının sıklığında da artış gözlenmiş olup, artış düzeyinin anlamlı olmadığı görülmüştür. OSB olan çocukların sosyal iletişim davranışlarına yönelik öntest-sontest çalışmasında hem deney hem kontrol grubu çocuklarının sosyal iletişim davranışlarında gelişim gösterdiği, ancak bu gelişimin gruplar arası anlamlı düzeyde farklılık göstermediği görülmüştür. Bu durumun, müdahale programı sürecinde temel olarak ebeveynlerin davranışları üzerine odaklanılmış olunması ve müdahale programının kısa olması nedenlerinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Ebeveynlerin etkileşim davranışlarında gözlemlenen anlamlı artışın uzun vadede OSB olan çocukların gelişimlerine olumlu katkılar sağlayacağı alanyazında birçok araştırmada dile getirilmiştir.