Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin servikal kanserden korunmaya yönelik sağlık inançları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA APAYDIN
Danışman: AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER
Özet:Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Servikal Kanserden Korunmaya Yönelik Sağlık İnançları Amaç: Bu çalışmanın amacı; hemşirelerin Pap smear ve serviks kanserine ilişkin sağlık inançlarını değerlendirmek, böylece katılımcıların Pap smear testi yaptırmadaki sınırlılıklarını belirlemek ve Pap smear testini yaptırmadaki engellerin farkındalığını arttırmaktır. Yöntem: Bu çalışma kesitsel, tanımlayıcı tipte anket çalışması olup Nisan-Ağustos 2016 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan cinsel aktif 18-65 yaş arası 294 kadın hemşireye uygulanmıştır. Katılımcılara 10 adet sosyo-demografik ve 35 adet rahim ağzı kanserinden korunmaya yönelik inanç modeli ölçeği sorularından oluşan bir anket formu yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 11,5 paket programında yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler dağılımı normal olan değişkenler için ortalama standart sapma, dağılımı normal olmayan değişkenler için median (min-max), nominal değişkenler ise vaka sayısı ve (%) olarak gösterilmiştir. Gruplar arasında ortalamalar yönünden farkın önemliliğini t testi ile ortanca değerler yönünden farkın önemliliği Mann Whitney-U testi ve Kruskal Wallis testi ile araştırılmıştır. Nominal değişkenler Pearson Ki-Kare veya Fisher Exact testi ile değerlendirilmiştir. Katılmayı kabul eden hemşireler çalışmaya dahil edilmiştir. Cinsel aktif olmayan ve çalışmaya katılmak istemeyen hemşireler çalışma dışı bırakılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 294 hemşirenin sağlık inanç modeli ölçeği Pap smear yarar algısı (ort 33,18), Pap smear engel algısı (ort 31,18), ciddiyet algısı (ort 24,54), sağlık motivasyonu algısı (ort 9,7) ve duyarlılık algısı (ort 7,77) puandır. Smear taraması yaptıranların hiç yaptırmayanlara göre Pap smear engel algısı düzeyi düşük bulunmuş olup istatistiksel olarak anlamlıdır(p<0,00). Smear taraması yaptıranların hiç yaptırmayanlara göre Pap smear yarar algısı yüksek bulunmuş olup istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,001). Yaş gruplarına göre bakıldığında 20-30 yaş grubundaki genç popülasyonun smear yaptırma oranı diğer gruplara göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur(p=0,023). Eğitim durumu yönünden üniversite mezunlarının smear yaptırma oranı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur(p<0,00). Sonuç: Katılımcıların öğrenim düzeylerinin yüksek olmasına ve sağlık personeli olmalarına rağmen, servikal kanser tarama testi yapılması ile ilgili önermelere katılma oranları düşük bulunmuştur. Özellikle gençler, öğrenim düzeyi ve sosyoekonomik düzeyi düşük olanlar başta olmak üzere servikal tarama testlerinin uygulanması ve yararları konusunda topluma yönelik müdahale çalışmaları planlanıp uygulanabilir. Pap smear hakkındaki bilinci arttırıp engel algılarını azaltmak amacıyla uygulayacağımız müdahaleler hemşirelerin ve danışmanlık yaptıkları toplumun smear yaptırma ihtimalini arttıracaktır. Anahtar Kelimeler: Servikal kanser, Sağlık İnancı, Sağlık İnanç Modeli, Pap Smear Tarama