Kolon kanserinde erken tanı amacıyla belirteç potansiyeli taşıyacak eksozom ve mirna içeriklerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET SAİT YILMAZ

Danışman: EMEL EMREGÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kolorektal kanser (CRC), dünyada kanser bağlantılı ölümlerin ana nedenlerinden birisidir. Gaitada gizli kan testi ve görüntüleme tekniği olarak esnek sigmoidoskopi ile CRC tespit edilmektedir. Maalesef bu tekniklerin bazı kısıtlamaları bulunmaktadır; gaitada gizli kan testinin duyarlılığı düşüktür ve esnek sigmoidoskopinin incelenmesi için ucu ışıklı bir hortumla kalın bağırsağın makattan itibaren yaklaşık 60 cm lik kısmının taranması hasta açısından zorluklar yaratmaktadır. Eksozomlar, salındığı hücre orijinine bağlı olarak protein, lipit, mRNA, miRNA'lar içeren yaklaşık 100 nm'lik küçük membran keseciklerdir. Kan, idrar, hücre/doku lizatları gibi pek çok vücut sıvısından elde edilebilen eksozomlar; hücreler arası iletişim, sinyal iletimi, genetik materyal transferi ve immünolojik yanıtın düzenlenmesi gibi farklı biyokimyasal süreçlerde görev almaktadır. Birçok miRNA'nın kanser dokularında yüksek ekspresyon göstermesi, onları teşhis ve hastalığın seyrinin belirlenmesinde oldukça önemli kılmaktadır. Eksozomal miRNA'lar potansiyel kanser belirteçleri olarak büyük ilgi çekmektedir. Yapılan bu tezin amacı, sağlıklı ve HT-29 kolon kolorektal karsinom hücrelerinden eksozomal miRNA'ların qRT-PCR ile ekspresyon seviyelerinin belirlenmesi ve geleneksel kolon kanseri teşhisine alternatif, pratik ve hassas bir sıvı biyopsi tekniği önermektir. Ancak hem yapılan deneysel verilerin hem de hasta sayısının az olması sebebiyle miR-19a-3p, miR-21 ve miR-1246'nın kolorektal kanser tanısında kullanılabilmesi için daha kapsamlı bir araştırma yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.